DziedzictwoKatalog › Gdańsk

Zbór · powiat

Gdańsk — Kaplica i miejsca kultu kalwińskiego (gmina reformowana)

niem. St. Peter und Paul (Danzig)

Rodzaj
zbór (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
St. Peter und Paul (Danzig)
Miejscowość
Gdańsk
Dawny powiat
Danzig
Parafia ewangelicka
gdańska gmina ewangelicko-reformowana (kalwińska) — od 1622 do 1945 jej główny kościół; wcześniej (1557–1589/90) w rękach luteran
Po 1945
przejęty przez katolików
Dziś
obiekty przejęte przez KRK

Kościół św. Piotra i Pawła (niem. St. Peter und Paul) na Starym Przedmieściu — główna świątynia gdańskich ewangelików reformowanych (kalwinistów). Gotycki, wznoszony od końca XIV w. (kaplica 1385, kościół od 1393; po pożarze 1424 ukończony 1456; rozbudowy 1486–1487 i 1514–1516) jako filia kościoła Mariackiego.

W okresie reformacji przekazany luteranom (1557), a w 1589/1590 przejęty przez kalwinistów; od 1622 do 1945 pozostawał ich głównym kościołem. Odprawiano tu nabożeństwa po niemiecku, niderlandzku i polsku, od 1688 także po francusku dla hugenotów oraz po angielsku i szkocku. W 1945, podczas szturmu Armii Czerwonej, świątynia spłonęła — runęły dachy prezbiterium i naw oraz szczyty wieży. Odbudowę prowadzono od 1959, kościół ponownie otwarto 30 X 2000. Od 1958 użytkuje go Kościół rzymskokatolicki (kuria gdańska), a od 2009 mieści się przy nim parafia ormiańskokatolicka. Długość 62 m, szerokość 26 m, wieża 41 m.

Kościół św. Piotra i Pawła w Gdańsku (St. Peter und Paul, Danzig), litografia Juliusa Gretha z publikacji Rudolpha Genée, ok. 1850–1875.
Kościół św. Piotra i Pawła w Gdańsku (St. Peter und Paul, Danzig), litografia Juliusa Gretha z publikacji Rudolpha Genée, ok. 1850–1875. · Public Domain (PD-old, autor Julius Greth zm. 1903) · Wikimedia Commons
Położenie: 54,3451° N, 18,6509° E — Gdańsk Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Kościół św. Piotra i Pawła w Gdańsku — pl. Wikipedia (współrzędne, historia wyznaniowa, wymiary)
  2. KOŚCIÓŁ ŚW. PIOTRA I PAWŁA — Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia): datowanie, kalwiniści od 1590, odbudowa, obrządek ormiański
  3. Saints Peter and Paul's Church in Gdańsk — Pomorskie.Travel (główny kościół gdańskich reformowanych 1590–1945, języki nabożeństw)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.