Gdańsk-Krakowiec — cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicki w Krakowcu (po niemiecku Evangelischer Friedhof in Krakau) leży przy ulicy Kępnej, po jej północnej stronie, u zalesionych wydm nadmorskich. Dla tamtejszej ludności protestanckiej założono go w latach trzydziestych XX wieku. Rozplanowano go na nieregularnym wieloboku o pierwotnej powierzchni 0,96 hektara, z aleją centralną biegnącą od bramy w południowej granicy działki do kaplicy przy granicy północnej. Kamień węgielny pod ewangelicką kaplicę cmentarną położono 6 września 1937 roku.

W 1938 roku budowę kaplicy ukończono. Według Klaudiusza Grabowskiego (2024) genezę cmentarza wyjaśniają akta Konsystorza Ewangelickiego w Archiwum Państwowym w Gdańsku (zespół 977, sygnatury 1165 i 1166).

W urzędowym spisie miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku pod hasłem „Krackau”, łącznie z przysiółkami, notowano 242 mieszkańców: 238 luteranów i czterech katolików, przy parafii luterańskiej w Bohnsack.

W wykazie gmin do spisu z 1885 roku Krakau — dwudziesta ósma gmina wiejska powiatu Danziger Niederung, między Klein Zünder a Krampitz — figuruje przy parafii ewangelickiej w Bohnsack, dzisiejszym Sobieszewie. W tym samym wykazie katolików z Krakau przypisano do gdańskiej Kaplicy Królewskiej; wieś liczyła wtedy 457 mieszkańców, w tym 221 mężczyzn i 236 kobiet.

W okręgu wikariackim w Stogach Krakowiec i Westlich Neufähr znajdowały się od 1 grudnia 1896 roku. Dokumentem z 15 lutego 1901 roku ewangelików z Krakowca i Westlich Neufähr wyłączono z parafii w Sobieszewie i przyłączono do nowo utworzonej samodzielnej parafii w Stogach.

Krakowiec był wsią rolniczo-rybacką, którą 1 kwietnia 1914 roku włączono w granice Gdańska. W 1919 roku w radzie parafialnej zasiadał nauczyciel z Krakowca Gustav Schubert.

W 1945 roku kaplica uległa zniszczeniu. Odbudowaną poświęcono w 1948 roku jako rzymskokatolicki kościół Najświętszego Imienia Maryi, do dziś parafialny. Sam cmentarz od 1957 roku rozbudowywano ku wschodowi, do około 1,50 hektara. Oficjalnie zamknięto go w 1979 roku, mimo to pochówki odbywają się nadal. Według Klaudiusza Grabowskiego (2024) ewangelicką kaplicę wraz z cmentarzem otrzymała w 1948 roku na swoje potrzeby gdańska Kuria Biskupia. W wykazie dokumentacji konserwatorskiej, który podaje ten autor, figuruje ewidencja cmentarza parafialnego przy ulicy Kępnej z dokumentacją naukowo-historyczną z 1979 roku.

Źródła: „Handbuch für die Evangelischen in Danzig”, Danzig 1919, s. 98; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gedanopedia/cmentarze-gdanskie.pl; „Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen”, na podstawie spisu powszechnego z 1 grudnia 1885 roku; M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908; „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820, s. 202–203, nr 79; K. Grabowski, „Cmentarze Gdańska (1945–2015) — omówienie rozprawy doktorskiej”, „Gdański Notatnik Historyczny” 3 (2024), s. 159, 163, 166.