Dziedzictwo › Katalog › Głodowo

Cmentarz · powiat bytowski

Głodowo (gmina Miastko) — cmentarz ewangelicki

niem. Gloddow

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Gloddow
Miejscowość
Głodowo, gm. Miastko
Dawny powiat
Rummelsburg in Pommern (Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pomorze)
Powiat dziś
bytowski
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Waldow, Kirchenkreis Schlawe, Kościół Ewangelicko-Unijny (Altpreußische Union)
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
nieczynny cmentarz poewangelicki
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Kościoła ani kaplicy w Głodowie (Gloddow) nigdy nie było — był tylko cmentarz ewangelicki. W zachowanych zapisach najstarsza wzmianka o pochówku na tym cmentarzu pochodzi z 13 marca 1874 roku i dotyczy Augusta Schrödera. W 2007 roku stanął we wsi pomnik z napisem po polsku i po niemiecku: „Nigdy więcej wojny!” — „Möge es nie wieder Kriege geben”, a pod nim „Glodowo/Gloddow 2007”.

Głodowo to wieś kaszubska, założona po 1558 roku przez rodzinę von Puttkamer. Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Głodowo było przypisane do kościoła w Wałdowie (Waldow) w synodzie słupskim. Działały tu szkoła, otwarta po 1795 roku, gospoda i mleczarnia.

W 1818 roku wieś liczyła 59 mieszkańców, w 1864 około 287, a w 1939 roku — zależnie od źródła — 216 albo 252. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujął Głodowo w dwóch rubrykach: w gminie wiejskiej naliczono 90 ewangelików, w obwodzie dworskim 179, i ani jednego katolika. Majątek Gloddow-Wustrow rozparcelowano w 1896 roku na dziewięć gospodarstw rentowych.

Przed 1945 rokiem wieś leżała w powiecie miasteckim (Kreis Rummelsburg in Pommern), w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze; okręg urzędowy i urząd stanu cywilnego miała w Piaszczynie (Reinwasser), a sąd w Miastku. Mieszkali tu w większości ewangelicy, należący do parafii w Wałdowie (Waldow); nieliczni katolicy — do parafii w Miastku. W wykazie parafii pomorskich z 1924 roku parafia wałdowska figuruje w synodzie miasteckim.

Na początku marca 1945 roku weszła tu Armia Czerwona, a ludność niemiecką wysiedlono.

Karta cmentarza z 30 września 1993 roku ocenia jego stan słowami: „usunięte nagrobki, drzewostan w 80%”. Cmentarz leżał po zachodniej stronie wsi, przy drodze gruntowej na skraju lasu, nie miał ogrodzenia ani bramy, a z dawnego założenia pozostało wtedy osiem mogił z pierwszej połowy XX wieku, cokoły metalowych krzyży oraz grupy i rzędy starych drzew, wśród nich 18 świerków i 2 jesiony o zwisającej formie.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 792; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern), powiat Rummelsburg, s. 162–165; „Verzeichnis der evangelischen Pfarrstellen und Geistlichen etc. der Provinz Pommern”, 1924; B. Reszka, „Ewangelicy na Gochach”, Borowy Młyn — Rumia 2008, s. 173; Głodowo (gmina Miastko) — Wikipedia (polska i niemiecka); karta cmentarza w Głodowie, oprac. H. Grecki, 1993 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl).

Położenie: 54,0467° N, 17,1913° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt.

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Głodowo (gmina Miastko) — Wikipedia
  3. Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Kummelsburg
  4. Benedykt Reszka, Ewangelicy na Gochach, Borowy Młyn — Rumia 2008
  5. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 792
  6. Gminny Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Miastko na lata 2017–2020, uchwała nr XLV/420/2017 Rady Miejskiej w Miastku z dnia 24 listopada 2017 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2018, poz. 29, s. 40

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0610
Stan weryfikacji
do dalszego sprawdzenia w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.