Gogolewko — cmentarz ewangelicki

W Gogolewku są dwa cmentarze ewangelickie i oba są nieczynne. Większy, o powierzchni około 6600 metrów kwadratowych, leży na południowym skraju wsi, około 300 metrów od zabudowań, przy drodze do Maleńca. Jego granice znaczy zachowane ogrodzenie z ciosów kamiennych, a wewnątrz przetrwało ponad 100 śladów pochówków — wśród nich kilka mogił z lat pięćdziesiątych XX wieku, 35 granitowych podstaw krzyży żeliwnych, kamienie polne, betonowe krzyże i rzadko spotykany wysoki kamienny cokół nagrobny, którego bez inskrypcji nie da się datować. Pochówki datowano tu na lata 1880–1952.

W 1784 roku Gogolewko liczyło 28 dymów i miało nauczyciela; należała do niego owczarnia Friederichsfelde, a z dóbr płacono 96 talarów daniny. Schorawe, folwark Gogolewka, należał do parafii w Budowie.

Drugi cmentarz założono wśród pól, a dziś otacza go las. Ma nietypowy mur graniczny z wielkich, nieregularnych głazów narzutowych ułożonych obok siebie, a narożniki i wejście akcentują kamienie stożkowe. Jego położenie zapisano różnie: monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego umieszcza go około 1200 metrów na północ od zabudowań, przy drodze polnej ku Łupawie, dokumentacja terenowa zaś na wschód od wsi.

Gogolewko, po niemiecku Neu Jugelow, w starszym zapisie Klein Jugelow, leżało w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Metrykę ma średniowieczną: dawne formy nazwy to Gogolow, Gughelow z 1440 roku, Gugelow z 1490, Gughelowen z 1496 i Guggelow z 1523 — te same, które nosiło sąsiednie Gogolewo. Miejsce związane było z rodem Zitzewitzów.

Mieszkańcy do 1945 roku w większości byli ewangelikami i należeli do parafii w Łupawie, w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto Kościoła unii staropruskiej. Własnego kościoła ani kaplicy tu nie było. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujął wieś w dwóch wierszach: w gminie wiejskiej naliczono 183 ewangelików. W obwodzie dworskim spis naliczył 305 mieszkańców — 304 ewangelików i jednego katolika.

8 marca 1945 roku wieś zajęto bez walki, a ludność niemiecką wysiedlono.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gogolewo/Gogolewko — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 50; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 973–974.