Gogolewo — cmentarz ewangelicki

W Gogolewie, po niemiecku Alt Jugelow, nie było kościoła ani kaplicy — istniał cmentarz ewangelicki, założony w drugiej połowie XIX wieku na północny wschód od zabudowań, na skraju łąk, a dziś leżący w głębi lasu. Ma kształt prostokąta, a aleja brzozowa dzieli go na dwie kwatery. W kwaterze przy granicy wschodniej stoją postumenty grobów dziecięcych, w zachodniej, wzdłuż świerkowych nasadzeń — wysokie kamienne krzyże. Na jednym z nich przetrwała inskrypcja upamiętniająca Karla Krolla, urodzonego 13 marca 1847 i zmarłego 21 lutego 1935 roku, oraz Therese Kroll z domu Klemer. Therese Kroll urodziła się 3 grudnia 1860 i zmarła 1 września 1936 roku; inskrypcję na krzyżu zamykają słowa „Es ist vollbracht”, czyli „Wykonało się”.

Zachowały się nadto dwa żeliwne krzyże na granitowych cokołach, 13 granitowych fundamentów, granitowy obelisk, żeliwna tablica inskrypcyjna i dwa betonowe nagrobki. W dokumentacji terenowej za najstarszy pochówek uznano krzyż Alberta Stiewego, zmarłego 3 lutego 1882 roku; monografia cmentarzy powiatu słupskiego wymienia najstarszą zachowaną tabliczkę inskrypcyjną z 1908 roku.

W 1784 roku Gogolewo liczyło 29 dymów i miało nauczyciela; wieś leżała w synodzie słupskim.

Gogolewo leżało w powiecie słupskim na Pomorzu Zachodnim i od XIV wieku wchodziło w skład dóbr rodu von Zitzewitz. Słownik geograficzny notuje je jako wieś w ówczesnym powiecie słupskim, pod nazwą niemiecką Jagelow. Należało do parafii ewangelickiej w Łupawie, w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujął wieś dwoma wierszami: gminą wiejską i obwodem dworskim. W gminie wiejskiej naliczono 210 ewangelików, w obwodzie dworskim 119, a katolików nie zapisano w żadnym z nich.

Po zajęciu wsi przez Armię Czerwoną w marcu 1945 roku i osiedleniu polskich mieszkańców w październiku tego samego roku cmentarz przestał być użytkowany.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gogolewo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Provinz Pommern (pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku); Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 51; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 973.