Hel — kościół parafialny (enklawa luterańska)

Hel (niem. Hela), miasto rybackie na Półwyspie Helskim, przed 1920 w Kreisie Putzig (rejencja gdańska, Prusy Zachodnie). Gmina ewangelicka istniała tu od 1525, a od 1580 całe miasteczko było luterańskie. Ewangelicy przez stulecia użytkowali gotycki kościół śś.

Piotra i Pawła (wzniesiony w XIV w., rozbudowany w XV w., wzmiankowany 1417, wezwanie od 1482) jako świątynię parafialną — Hel tworzył własny okręg parafialny (Kirchspiel Hela) w superintendenturze Neustadt/Wejherowo. Wieżę rozebrano w 1939. Ostatni ewangelicy (440 osób) opuścili miasto do 1938, a kościół zamieniono na magazyny. Po 1945 parafii ewangelickiej nie odtworzono; od 1972 w dawnej świątyni działa Muzeum Rybołówstwa (oddział Muzeum Morskiego w Gdańsku). Katolicy do 1936 należeli do Jastarni; parafię Bożego Ciała erygowano 1936, a nowy neogotycki kościół wzniesiono 1930–1934.

Duchowni ewangeliccy

Wzmianki oznaczone [?] pochodzą z pojedynczego źródła i wymagają potwierdzenia.

• Michael Storch [?] — „soll der erste evangelische Pfarrer hier gewesen seyn” (miał być pierwszym ewangelickim pastorem)
• Philipp Wichlerus „aus Polen” (pochodził z Polski; po około 10 latach przeszedł do Oksywia) [?]
• Jacobi (ze Słupska)
• Gillmeister (z Bolszewa)
• Kozerus (poeta)
• J.W. Lehmann (→ kościół św. Anny w Gdańsku)