Jaromierz — cmentarz ewangelicki

Jaromierz, po niemiecku Germen, leży w gminie Gardeja, w powiecie kwidzyńskim. Według spisu z 1885 roku majątek (obszar dworski) Germen należał do powiatu kwidzyńskiego (Kreis Marienwerder) w rejencji kwidzyńskiej. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył tu 112 mieszkańców: 93 ewangelików i 19 katolików. Ewangelicy należeli do parafii w Groß Tromnau.

Karta cmentarza z listopada 1987 roku podaje, że cmentarz założono w pierwszej połowie XIX wieku. Położenie karta opisuje tak: „Położony po wschodniej stronie szosy z Trumieji do Jaromierza, pomiędzy rzeczką Gardeją a jeziorem Kucki. Podłużna, prostokątna działka odsunięta nieco od szosy, wśród łąk. Wydłużona w kierunku północ-południe, nachylona przy pomocy skarp od zachodu i południa”. Powierzchnię karta podaje jako 0,40 hektara, jako najstarszy nagrobek wymienia „1879 r. /fragment żeliwnego krzyża/”, a dawną przynależność wyznaniową określa jako „ewangelicka”.

Stan cmentarza w chwili sporządzenia karty: „Zachował się układ przestrzenny założenia wraz z większą częścią drzewostanu. Nagrobki zachowane nieliczne, bez wartości zabytkowej”. Na karcie odnotowano: „GKM-4-48/1/72 z 8.I.1972 - przeznaczony do likwidacji /Urząd Gminy Kwidzyn/”. W krajowej ewidencji zabytków (zabytek.pl) obiekt figuruje jako „cmentarz ewangelicki”, datowany na pierwszą połowę XIX wieku.

Na mapie topograficznej w skali 1:25 000 z 1910 roku (arkusz 2380 Ndr. Zehren) w tym miejscu stoją znaki krzyży.

Źródła: karta cmentarza w Jaromierzu, listopad 1987 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl, obiekt 694966); Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Marienwerder, s. 80, poz. 139; Meßtischblatt 2380 Ndr. Zehren, wydanie 1910 (egzemplarz IfL, mapywig).