Jaźwiska — cmentarz poewangelicki

Cmentarz ewangelicki (poewangelicki) w Jaźwiskach na lewym brzegu Wisły, na płd. od Gniewa (Mewe). Wieś lokowana w 1355 r. przez komtura gniewskiego Jana von Falkensteina; od XVI–XVII w. osadnictwo olęderskie (holenderskie). Wbrew szablonowi obszar należał do Kreis Marienwerder (rejencja kwidzyńska, Prusy Zachodnie), a nie do Kreis Dirschau — lewobrzeżną, gniewską część powiatu odłączono do Polski w 1920 r.

Ludność wsi była w większości polsko-katolicka (w 1906 r. strajk szkolny przeciw niemieckiej nauce religii); warstwę ewangelicką tworzyła niemiecka mniejszość — zachowane nagrobki są luterańskie (GEZ Gniew, poz. 41), we wsi działała też ewangelicka ochronka prowadzona przez niemieckie diakonise (czynna do 1945 r.). Ewangelicy należeli do parafii w Gniewie (Kirchspiel Mewe). Był to sam cmentarz, bez własnego kościoła. Niemiecka nazwa wsi, datowanie cmentarza i stan dzisiejszy — nieustalone [?].