Dziedzictwo › Katalog › Kamionka

Cmentarz · powiat kwidzyński

Kamionka — cmentarz ewangelicki

niem. Kamionken

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Kamionken
Miejscowość
Kamionka, gm. Kwidzyn
Dawny powiat
Kreis Marienwerder (Regierungsbezirk Marienwerder, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
kwidzyński
Po 1945
nieczynny
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Kamionka leży w gminie Kwidzyn, a jej cmentarz, założony w drugiej połowie XVIII wieku, znajduje się na południowym krańcu wsi. Tak opisuje go wojewódzka ewidencja zabytków (arkusz gminy Kwidzyn, pozycja 170, stan z 29 sierpnia 2026 roku). W ewidencji podano też jego położenie: przy drodze wylotowej na Kwidzyn, po jej północno-zachodniej stronie, na działce 59.

Parafia kwidzyńska, do której należała wieś, była ewangelicka od czasów Reformacji: wykaz duchownych Rhesy z 1834 roku otwiera przy katedrze Simon Klein, określony jako „uczeń Lutra”. W katedrze od 1560 roku był też osobny diakon dla wiernych mówiących po polsku.

W dawnym powiecie kwidzyńskim były dwie Kamionki i spisy ujmują je osobno; druga, Kamionka szlachecka, leży dziś w powiecie tczewskim, a jej ewangelicy chodzili do kościoła w Nowem nad Wisłą. Spis z 1885 roku wykazał w Kamionce królewskiej 218 mieszkańców, w tym 101 ewangelików i 117 katolików, z parafiami obu wyznań w Kwidzynie. W 1910 roku Kamionka królewska liczyła 273 mieszkańców, z czego po niemiecku mówiło 221 (141 ewangelików, 71 katolików, sześciu innych chrześcijan i trzech Żydów).

16 lipca 1938 roku władze niemieckie zmieniły nazwę wsi, wtedy Kamiontken, na Lamprechtsdorf.

Źródła: wojewódzka ewidencja zabytków województwa pomorskiego, arkusz gminy Kwidzyn (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku); Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft III: Regierungsbezirk Marienwerder, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku); Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb. vom Königlichen statistischen Bureau; L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834; D. Lange, „Geographisches Ortsregister Ostpreußen”, 2005, karta miejscowości Lamprechtsdorf w Bildarchiv Ostpreußen; Program Opieki nad Zabytkami Gminy Kwidzyn na lata 2023–2026, uchwała nr XLIX/342/23 z 31 maja 2023 roku, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2023, poz. 3041, s. 86.

Położenie: 53,7604° N, 18,9730° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (OpenStreetMap way 300833832 (landuse=cemetery) = dz. 59 obr. Kamionka (ULDK), WEZ Kwidzyn poz. 170)

Źródła

  1. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Kwidzyn, stan 29 VIII 2026, poz. 170
  2. Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Marienwerder
  3. L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834
  4. D. Lange, „Geographisches Ortsregister Ostpreußen”, 2005 — karta miejscowości Lamprechtsdorf (Bildarchiv Ostpreußen)
  5. Program Opieki nad Zabytkami Gminy Kwidzyn na lata 2023–2026, uchwała nr XLIX/342/23 z 31 maja 2023 roku, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2023, poz. 3041, s. 86

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-1086
Stan weryfikacji
do dalszego sprawdzenia w źródłach
Pewność ustaleń
średnia
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.