Karlikowo Lęborskie — cmentarz ewangelicki

Karlikowo Lęborskie, do 1945 roku Karlkow, leży w gminie Nowa Wieś Lęborska. Gminna ewidencja zabytków wymienia tu zabytkowy cmentarz na działce numer 108. Marek Drzewiecki umieścił to miejsce w swoim wykazie punktów cmentarnych pod datą 14 października 2013 roku. W tym wypadku karty opisowej cmentarza nie sporządził.

Karta cmentarza z 1 czerwca 2009 roku ocenia stan zachowania krótko: „nagrobki: zły”, a czytelność nagrobków i mogił określa jako szczątkową, przy zatartych granicach od strony północnej i zachodniej. Cmentarz leżał około siedmiuset metrów na wschód od wsi, przy leśnym dukcie; naliczono wtedy dwadzieścia pięć wolno stojących nagrobków z pierwszej połowy dwudziestego wieku, najstarszy z lat trzydziestych, a ze starodrzewu pozostało pięć dębów o pniach grubości od sześćdziesięciu do osiemdziesięciu centymetrów.

Karlkow był majątkiem w powiecie lęborskim (Kreis Lauenburg in Pommern), w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, związanym z Tawęcinem (Tauenzin). Opis Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku wymienia go jako folwark Carlkow należący do Tawęcina. W 1910 roku majątek uzyskał przystanek na linii kolejowej z Lęborka przez Garczegorze do Choczewa, zlikwidowanej po 1955 roku; mapa topograficzna z 1911 roku (arkusz Tawęcino) ma przy nim podpis „Hp. Gut Karlkow”. W latach 1925–1940 rozparcelowano 318 hektarów majątku.

Po 1945 roku dawną ludność wysiedlono.

Własnego kościoła ani kaplicy w majątku Karlkow nie było. Brüggemann zalicza Tawęcino wraz z folwarkiem do parafii w Salinie (Saulin); według spisu z 1895 roku do tej parafii należały sąsiednie Bąsewice. W XX wieku tutejsi ewangelicy przeszli do nowej parafii w Schwartow, czyli w dzisiejszym Zwartowie w gminie Choczewo; katolicy należeli do parafii w Lęborku. Katolicka parafia w Tawęcinie powstała w 1981 roku.

Parafia zwartowska powstawała w dwóch etapach: po wizytacji generalnej z 1887 roku utworzono tam w 1889 roku wikariat — od tej daty jej dzieje liczy Franz Schultz — a kościół poświęcono w 1897 roku. Samodzielną parafią Zwartowo zostało, jak podaje Ernst Müller, w 1902 roku, na podstawie dokumentu z 14 i 23 listopada 1901 roku; z dniem 1 stycznia 1902 roku wypisano z parafii w Salinie ewangelików z Tawęcina wraz z folwarkami, wśród nich z folwarku Karlkow.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); M. Drzewiecki, wykaz punktów cmentarnych ziemi lęborskiej (plik GPX); L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784, s. 1082; F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, hasło Schwartow; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Meyers Gazetteer (hasło Karlkow); „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Pommern”, rocznik 1901; Urząd Gminy Nowa Wieś Lęborska, strona sołectwa Karlikowo Lęborskie (nwl.pl); Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków województwa pomorskiego — arkusze gminne i scalony wykaz cmentarzy, stan 29 VIII 2026; Messtischblatt 1:25 000, arkusz 1372 Tawęcino (Tauenzin), wydanie 1911; karta cmentarza w Karlikowie Lęborskim, oprac. M. Palacz, 2009 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl).