Dziedzictwo › Katalog › Kartkowo

Cmentarz · powiat bytowski

Kartkowo — cmentarz ewangelicki

niem. Kartkow

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Kartkow
Miejscowość
Kartkowo, gm. Czarna Dąbrówka
Dawny powiat
Kreis Stolp, Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pomorze (nie Kreis Bütow)
Powiat dziś
bytowski
Parafia ewangelicka
ev. Kirchspiel Groß Nossin (Nożyno), Kirchenkreis Stolp-Altstadt, Kościół Ewangelicko-Unijny (Altpreußische Union)
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
domniemany cmentarz rodowy poewangelicki
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

W Kartkowie zachował się dawny cmentarz ewangelicki.

Kartkowo, po niemiecku Kartkow, było przed 1945 rokiem majątkiem rycerskim i częścią gminy Nożyno (Groß Nossin) w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej — nie w sąsiednim bytowskim, do którego wieś należy dzisiaj. Majątek liczył w 1938 roku 464 hektary, a w osadzie działała własna jednoklasowa szkoła. Po 1945 roku wieś przeszła pod administrację polską jako Kartkowo i jest dziś sołectwem gminy Czarna Dąbrówka; należy do katolickiej parafii w Nożynie, w diecezji pelplińskiej.

Własnego kościoła ani kaplicy tu nie postawiono: świątynia parafialna stała w Nożynie. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku notuje Kartkowo w dziale obwodów dworskich, pod pozycją 222 na stronie 178: 126 ewangelików, katolików nie zapisano. W tym spisie okręg urzędowy i okręg stanu cywilnego dla Kartkowa wskazano w Nożynie. Ernst Müller wymienia Kartkowo wśród 19 miejscowości tej parafii (wliczając samo Nożyno), obok Wussowske, Zawiat (Sowiat), Żeromina i Czarnej Dąbrówki.

Parafia należała do 1817 roku do synodu słupskiego, potem do kołczygłowskiego, a od 1871 roku do bytowskiego; kolatorem był właściciel dóbr w Nożynie.

Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Provinz Pommern), powiat Stolp, s. 178–179, pozycja 222; E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Teil II: Regierungsbezirk Köslin, Stettin 1912, s. 73; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Program opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2017–2020 (uchwała Rady Powiatu Bytowskiego nr XXIX/229/2017), wykaz wojewódzkiej ewidencji zabytków, gmina Czarna Dąbrówka, poz. 21; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Groß Nossin, s. 533–537.

Położenie: 54,2756° N, 17,4752° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Program opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2017–2020 (uchwała Rady Powiatu Bytowskiego nr XXIX/229/2017)
  3. Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Provinz Pommern (spis z 1895 r.)
  4. E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart, Teil II: Regierungsbezirk Köslin, Stettin 1912

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0815
Stan weryfikacji
wymaga sprawdzenia w terenie
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.