Karżniczka — wiejski cmentarz ewangelicki w lesie na północny zachód od wsi

Wiejski cmentarz ewangelicki w Karżniczce leży w lesie na północny zachód od zabudowań. W okresie powojennym teren wyrównano i oczyszczono z kamieni nagrobnych, a same kamienie zrzucono w jedno miejsce, przy alejce prowadzącej na cmentarz. Z granicznego starodrzewu zachowało się niewiele, ale przetrwał potężny dąb — pomnik przyrody o obwodzie pnia około 450 centymetrów. Odrębnym obiektem jest cmentarz rodowy von Puttkamerów na kopcu przy drodze na wschód od dawnego folwarku; to tam zostały fragmenty nagrobków tego rodu.

Karżniczka — do 1937 roku Deutsch Karstnitz, potem Karstnitz — leżała w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Od 1686 roku majątek — kupiony od von Hebronów — należał do rodu von Puttkamer i pozostawał w jego rękach 259 lat, do 1945. W XVIII wieku powstał barokowy pałac na wodzie.

Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Karżniczka, po niemiecku Deutsch Karstnitz (Teutsch-Carstnitz), należała do parafii w Zagórzycy (Sageritz) w synodzie słupskim, a tutejszy dwór miał w zagórzyckim kościele własną ławę (Kirchenstand). W 1784 roku Karżniczka liczyła 18 dymów i miała nauczyciela. Własnego kościoła wieś nie miała; parafia w Zagórzycy należała do okręgu Słupsk-Stare Miasto Kościoła unii staropruskiej, a jej księgi metrykalne prowadzono od 1696 do 1945 roku.

W 1879 roku majątek Deutsch-Carstnitz, liczący 939 hektarów, z młynem wodnym, należał do von Puttkamera. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku wykazał w obwodzie dworskim Deutsch Karstnitz 240 ewangelików i trzech katolików. W 1905 roku właścicielem był Henning von Puttkamer, a dzierżawił go Ulrich von Puttkamer. W 1911 roku Ulrich był właścicielem, ale mieszkał w Pęzinie (Pansin) w powiecie szadzkim, a Karżniczką kierowali w jego imieniu administratorzy.

Według Pagla rozległe założenia parkowe urządził Ulrich von Puttkamer, który objął majątek w 1908 roku.

Karl-Heinz Pagel podaje, że Armia Czerwona zajęła wieś 8 marca 1945 roku. Ostatni właściciel, Bogislaw von Puttkamer, walczył w 1945 roku jako żołnierz i trafił do niewoli amerykańskiej; jego rodzina uciekła drogą morską. Wieś pozostawała pod zarządem sowieckim aż do października 1951 roku, a ludność ewangelicką wysiedlono. Straty wojny i wysiedlenia wyniosły 18 poległych, 6 zmarłych cywilów i 23 zaginionych. W Republice Federalnej Niemiec odnaleziono później 159 dawnych mieszkańców, a w NRD 34. Pałac spłonął po podpaleniach w 2009 i 2012 roku i dziś jest ruiną.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 947; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Karżniczka (Karstnitz) — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim, cmentarze.slupsk.pl; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, s. 176–177, poz. 180; Karl-Heinz Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, s. 590–593; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 32, hasło Karżniczka; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 947–948; P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 178–179; „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 168; „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 180; „Landwirtschaftliches Adressbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Pommern”, wyd. 8, Leipzig 1928, s. 165.