Kąty — cmentarz ewangelicki

Kąty, po niemiecku Kanten, leżą w gminie Pasłęk, w dawnym powiecie Preußisch Holland. Tutejszy cmentarz ewangelicki założono według studium gminy Pasłęk w drugiej połowie XIX wieku; ma około 0,7 hektara powierzchni.

Miejsce wybrano na wzniesieniu, w sąsiedztwie niewielkiego lasu. Do cmentarza prowadzi aleja lipowa, biegnąca starą drogą z Kątów do Śliwic. Z dawnej zabudowy przetrwały pozostałości kaplicy cmentarnej, a stan zachowania całości opis ewidencyjny ocenia jako zły. Lepiej zachowała się kompozycja zieleni — dęby, klony i lipy; wyróżnia się w niej okazały buk czerwonolistny, którego pień ma według tego samego opisu ponad trzy i pół metra w pierśnicy (pomiar na wysokości piersi).

Cmentarz jest wpisany do rejestru zabytków razem z aleją dojazdową. 🟡 Wykaz rejestru zabytków województwa warmińsko-mazurskiego Narodowego Instytutu Dziedzictwa (stan na 30 czerwca 2026 roku) nazywa go „cmentarzem rodowym rodziny zu Dohna, z aleją dojazdową”, datuje na XVIII wiek i podaje numer A-2007 oraz decyzję z 5 listopada 2016 roku; rejestr Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie nazywa obiekt „cmentarzem z aleją dojazdową”, bez datowania i bez nazwiska rodziny, i podaje numer A-4239 oraz decyzję z 5 listopada 2002 roku (znak SOZ-4290-IZN-5340-153/2002). Studium gminy Pasłęk opisuje go jako cmentarz ewangelicki z drugiej połowy XIX wieku, wpisany 5 listopada 2002 roku.

Almanach parafii Prus Wschodnich z 1912 roku wymienia tę miejscowość, pod nazwą Canthen, w parafii Zielonka Pasłęcka (Grünhagen), liczącej 2598 dusz.

Źródła: wojewódzka i gminna ewidencja zabytków; karty ewidencyjne Narodowego Instytutu Dziedzictwa; „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Pasłęk”; wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru, powiat elbląski, gmina Pasłęk; rejestr zabytków nieruchomych Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie, stan na 10 października 2026 roku; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Wschodnich 1912, s. 15.