Dziedzictwo › Katalog › Kczewo

Cmentarz · powiat słupski

Kczewo — cmentarz ewangelicki

niem. Egsow

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Egsow
Miejscowość
Kczewo, gm. Kobylnica
Dawny powiat
Landkreis Schlawe i. Pom. (Sławno), Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pomorze (nie Kreis Stolp)
Powiat dziś
słupski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
nieczynny cmentarz poewangelicki
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz w Kczewie założono na południe od zabudowań; dziś leży przy polnej drodze rozdzielającej pola uprawne i łąki. Wiodą do niego dwie aleje — jedna obsadzona dębami, druga, skrajna, klonami. Z braku opieki pojawiły się liczne samosiewy, ale zachowało się wiele fragmentów nagrobków i czytelny pozostał układ rzędów i kwater. Formy pomników są różne: krzyże kamienne oraz żeliwne, pełne i ażurowe; większość mogił wydzielono kamiennymi ramami. Jeden z żeliwnych krzyży nosi inskrypcję z 1907 roku.

Kczewo, do 1945 roku Egsow, leżało w powiecie sławieńskim w rejencji koszalińskiej, a administracyjnie w gminie Bzowo i tamtejszym okręgu urzędowym. Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Kczewo miało nauczyciela, a kościół w Słonowicach (Schlönwitz) należał do synodu sławieńskiego. W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku zapisano tu 143 ewangelików i jednego katolika. Własnego kościoła wieś nie miała — należała do ewangelickiej parafii w Słonowicach, po niemiecku Groß Schlönwitz, w okręgu kościelnym sławieńskim Kościoła unii staropruskiej; ostatnim niemieckim duszpasterzem był pastor Otto Range.

W marcu 1945 roku teren zajęła Armia Czerwona, a po wojnie wieś znalazła się w granicach Polski. Dwór rozebrano, ludność ewangelicką wysiedlono, a dzisiejsi mieszkańcy są rzymskimi katolikami i należą do parafii w Słonowicach.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 871; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gmina Kobylnica — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim (cmentarze.slupsk.pl); K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 117; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (wyd. 1898), powiat Schlawe, s. 156–157, poz. 149.

Położenie: 54,3693° N, 16,8685° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Gmina Kobylnica — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
  3. K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim", 2013, s. 117 (hasło Kczewo)
  4. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 871

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0581
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.