Kępno — cmentarz ewangelicki

Cmentarz w Kępnie, po niemiecku Kempen, leży na północ od ostatnich zabudowań, w leśnym ostępie, nieopodal pomnika, który według Krystyny Mazurkiewicz-Palacz upamiętnia ofiary katastrofy sterowca. Biegnie obok szlak rowerowy nazwany Pierścieniem Gryfitów, a przy drodze stoi tablica informacyjna. Cmentarz ogrodzono niewysokim kamiennym murem z wejściem od południa, przy którym oba odcinki muru wygięto w łuk.

Dziś cały teren porastają samosiewy świerka i brzozy, pozostałości nagrobków jest niewiele, a ich układ nie pozwala odczytać dawnego rozplanowania. Przetrwały pochówki z lat trzydziestych i czterdziestych XX wieku.

Kępno było niewielką osadą w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej, związaną z sąsiednim Wrześciem (po niemiecku Freist): mieszkańcy należeli do tamtejszej parafii. W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku Kępno figuruje razem z Freister Gründen i osadą młyńską w jednym zapisie. Wiersz wskazuje za to parafię ewangelicką we Wrześciu oraz okręg urzędowy w Lubuczewie. Według inwentaryzacji osada była przez 400 lat, do 1843 roku, majątkiem rodu von Gutzmerow, a ostatnim jej właścicielem, w latach 1918–1945, był Wilhelm Anhalt. Przed Anhaltami siedzibę miał tu von Livonius: w grudniu 1913 roku patronem kościoła we Wrześciu był „von Livonius-Kempen”, czyli von Livonius z Kępna. To do niego, na adres „Kempen bei Lübzow”, mieli kierować swoje papiery kandydaci na tamtejsze probostwo, które 1 lutego 1914 roku zwalniało się wskutek przeniesienia pastora.

Parafia liczyła wtedy 1600 dusz i miała jeden kościół, przy szosie, 12 kilometrów od Słupska; ogłoszenie nazywa ją „przyjemną posadą” i zaprasza wyłącznie kandydatów „pozytywnych” (tak nazywano wtedy duchownych nurtu teologicznie konserwatywnego, przeciwnego liberalnemu).

Wśród pochówków są groby ostatnich właścicieli majątku i ich bliskich: Emmy Augusty Anhalt z domu Luck (1857–1939), aptekarza Wilhelma Anhalta (1857–1940), Hansa Henninga von Anhalta (1913–1942), rotmistrza poległego w Rosji, oraz Elise Schmidt (1854–1940). Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego zapisuje poległego w Rosji w 1942 roku jako Hansa Herninga.

Pierwsi Polacy — dziewięć rodzin z Zemborzyna na Kielecczyźnie — osiedlili się tu w 1946 roku.

Charakter cmentarza podawany jest dwojako: monografia opisuje go jako nekropolię wsi, inwentaryzacja Stowarzyszenia „Słupia” — jako dawny cmentarz dworski rodziny Anhaltów. Z miejscem tym wiąże się też opowieść o ukrytym majątku Anhaltów, wywiezionym przed nadejściem Armii Czerwonej; inwentaryzacja przedstawia ją jako legendę.

Źródła: „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, wystawa Stowarzyszenia „Słupia”, tekst A. Stachowiak, Swołowo 2020 (program NID „Wspólnie dla dziedzictwa”), Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Kępno, s. 181; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; katalog dawnych cmentarzy powiatu słupskiego, cmentarze.slupsk.pl; Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie. Wrzeście”, „Informator Parafialny” Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Słupsku, nr 9 (286)/2026, s. 14; „Deutsche Tageszeitung” (Berlin), 18 grudnia 1913 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal).