Dziedzictwo › Katalog › Kiełpin
Cmentarz · powiat człuchowski
Kiełpin — cmentarz poewangelicki
niem. Woltersdorf (Kirchhof / przykościelny cmentarz przy kościele św. Andrzeja)
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Woltersdorf (Kirchhof / przykościelny cmentarz przy kościele św. Andrzeja)
- Miejscowość
- Kiełpin, gm. Człuchów
- Dawny powiat
- Schlochau
- Parafia ewangelicka
- Człuchów (Schlochau) — ewangelicy z Kiełpina należeli do parafii ewangelickiej w Człuchowie; w miejscu funkcjonowała szkoła ewangelicka
- Po 1945
- przejęty przez katolików
- Dziś
- Cmentarz przykościelny, dawniej ewangelicko-katolicki
Cmentarz przykościelny przy kościele filialnym św. Andrzeja Apostoła w Kiełpinie (niem. Woltersdorf, Kreis Schlochau). Wieś lokowana w 1355 r. na prawie chełmińskim; średniowieczny kościół w okresie Reformacji przejęli luteranie (właściciele Manteufflowie-Kiełpińscy). Po wizytacji z 1653 r. (parafia nieobsadzona) świątynię włączono do katolickiej parafii w Przechlewie, a od 1901 r. do nowo utworzonej parafii w Polnicy — stan trwa do dziś.
Obecny kościół szachulcowy pochodzi z 1788 r. (obok dzwon z 1566 r.); rejestr zabytków nr A-155 z 1958 r. W XIX w. wieś miała przewagę ewangelicką (wg SGKP 153 ew., 50 kat.); ewangelicy należeli do parafii w Człuchowie i mieli tu własną szkołę, a odrębny cmentarz ewangelicki leżał nieopodal (por. CM-0499). Ewidencja konserwatorska (Białe Karty) notuje cmentarz przykościelny jako dawny ewangelicko-katolicki. Po 1945 r. kościół i cmentarz pozostają rzymskokatolickie i czynne.
Źródła
- Wikidata Q6405821 — Kiełpin (alias niem. Woltersdorf, współrzędne 53.7106/17.3967)
- pl.wikipedia — Kiełpin (powiat człuchowski): kościół fil. św. Andrzeja szachulcowy k. XVIII w., rej. A-155
- Rys historyczny — Kiełpin, Urząd Gminy Człuchów (kopia archiwalna Wayback 2026-05-16): lokacja 1355, Reformacja/luteranie, wizytacja 1653, kościół 1788, dzwon 1566, parafia Przechlewo→Polnica 1901
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV (Kiełpin) i t. XIII (Woltersdorf) — dane wyznaniowe i statystyczne