DziedzictwoKatalog › Kiełpin

Cmentarz · powiat człuchowski

Kiełpin — cmentarz poewangelicki

niem. Woltersdorf (Kirchhof / przykościelny cmentarz przy kościele św. Andrzeja)

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Woltersdorf (Kirchhof / przykościelny cmentarz przy kościele św. Andrzeja)
Miejscowość
Kiełpin, gm. Człuchów
Dawny powiat
Schlochau
Parafia ewangelicka
Człuchów (Schlochau) — ewangelicy z Kiełpina należeli do parafii ewangelickiej w Człuchowie; w miejscu funkcjonowała szkoła ewangelicka
Po 1945
przejęty przez katolików
Dziś
Cmentarz przykościelny, dawniej ewangelicko-katolicki

Cmentarz przykościelny przy kościele filialnym św. Andrzeja Apostoła w Kiełpinie (niem. Woltersdorf, Kreis Schlochau). Wieś lokowana w 1355 r. na prawie chełmińskim; średniowieczny kościół w okresie Reformacji przejęli luteranie (właściciele Manteufflowie-Kiełpińscy). Po wizytacji z 1653 r. (parafia nieobsadzona) świątynię włączono do katolickiej parafii w Przechlewie, a od 1901 r. do nowo utworzonej parafii w Polnicy — stan trwa do dziś.

Obecny kościół szachulcowy pochodzi z 1788 r. (obok dzwon z 1566 r.); rejestr zabytków nr A-155 z 1958 r. W XIX w. wieś miała przewagę ewangelicką (wg SGKP 153 ew., 50 kat.); ewangelicy należeli do parafii w Człuchowie i mieli tu własną szkołę, a odrębny cmentarz ewangelicki leżał nieopodal (por. CM-0499). Ewidencja konserwatorska (Białe Karty) notuje cmentarz przykościelny jako dawny ewangelicko-katolicki. Po 1945 r. kościół i cmentarz pozostają rzymskokatolickie i czynne.

Położenie: 53,7073° N, 17,4002° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Wikidata Q6405821 — Kiełpin (alias niem. Woltersdorf, współrzędne 53.7106/17.3967)
  2. pl.wikipedia — Kiełpin (powiat człuchowski): kościół fil. św. Andrzeja szachulcowy k. XVIII w., rej. A-155
  3. Rys historyczny — Kiełpin, Urząd Gminy Człuchów (kopia archiwalna Wayback 2026-05-16): lokacja 1355, Reformacja/luteranie, wizytacja 1653, kościół 1788, dzwon 1566, parafia Przechlewo→Polnica 1901
  4. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV (Kiełpin) i t. XIII (Woltersdorf) — dane wyznaniowe i statystyczne
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.