DziedzictwoKatalog › Kiezmark

Cmentarz · powiat gdański

Kiezmark — cmentarz poewangelicki

niem. Käsemark (Evangelischer Kirchhof / Friedhof Käsemark)

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Käsemark (Evangelischer Kirchhof / Friedhof Käsemark)
Miejscowość
Kiezmark, gm. Cedry Wielkie
Dawny powiat
Danziger Niederung
Po 1945
przejęty przez katolików

Kiezmark (niem. Käsemark) leży na lewym brzegu Wisły, na Żuławach Gdańskich, w dawnym Kreis Danziger Niederung (do 1920 Prusy Zachodnie, RB Danzig; 1920–1939 Wolne Miasto Gdańsk; 1939–1945 Reichsgau Danzig-Westpreußen). Wieś była samodzielną parafią luterańską z własnym kościołem i szkołą; katolicy należeli do parafii we Fürstenwerder. Według Słownika geograficznego (ok.

1880) mieszkało tu 594 ewangelików i 154 katolików (osada liczyła 78 domów). Cmentarz jest przykościelny — otacza dawny kościół ewangelicki (1727, na starszych fundamentach), przejęty w 1945 przez Kościół rzymskokatolicki (pw. Matki Bożej Częstochowskiej). Po ucieczce i wysiedleniu niemieckich ewangelików nekropolia służy dziś parafii katolickiej i pozostaje czynna; zachowało się kilka dawnych ewangelickich nagrobków, w tym wysoki obelisk. Źródła nie potwierdzają odrębnej gminy mennonickiej w samym Kiezmarku.

Położenie: 54,2569° N, 18,9322° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego (Sulimierski/Chlebowski/Walewski, 1880–1902) — hasło Käsemark/Kiezmark
  2. Kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. par. pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Kiezmarku — Zabytek.pl
  3. OpenStreetMap / Nominatim — Cmentarz parafialny Kiezmark, gmina Cedry Wielkie (kwerenda 2026-06-15)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.