Kobylnica — cmentarz ewangelicki przy ulicy Witosa

Kobylnica, po niemiecku Kublitz, zachowała ślady trzech dawnych cmentarzy ewangelickich. Ten jest najmłodszy: leży w północno-zachodniej części wsi, przy dzisiejszej ulicy Witosa. Założono go na początku XX wieku na planie zbliżonym do kwadratu i do dziś jest użytkowany jako cmentarz parafialny. Stoi tu ceglana brama wjazdowa ze słupkami zwieńczonymi żeliwnymi krzyżami, a obok zachowała się kaplica z początku XX wieku. Pierwotny obszar powiększono o nową część południowo-wschodnią, którą z delegacji kurii gorzowskiej poświęcił 1 listopada 1951 roku ksiądz Lucjan Koźlik. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku leżały tu pozostałości dawnych nagrobków: kamienny krzyż o granitowym licu z inskrypcją wskazującą pochówek w 1934 roku, fragmenty postumentów i krzyże żeliwne.

W tym samym czasie na jednej z podstaw krzyża żeliwnego odczytano sygnaturę słupskiego ludwisarza o nazwisku Hartmann albo Bartmann.

Dwa pozostałe to cmentarz wiejski przy ulicy Widzińskiej, w południowej części wsi, założony na planie wydłużonego prostokąta, oraz najstarszy, przykościelny, z XVII wieku, w centrum wsi. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego notuje Kobylnicę pod dawną nazwą Adlig Kublitz i opisuje trzy tutejsze cmentarze razem, bez rozdzielania ich między części wsi.

Wieś wzmiankowano po raz pierwszy w 1315 roku. Kobylnica Szlachecka była związana z rodem von Puttkamer. Kobylnica była pierwotnie filią słupskiego kościoła Mariackiego i opiekowali się nią tamtejsi diakoni. Własną parafię utworzyła tu w 1612 roku księżna Erdmuta, uposażając ją 29 września odsetkami od 500 guldenów i ogrodem na słupskim Starym Mieście. Pierwszym pastorem był Erasmus Janicke, powołany w 1612 roku, który w 1655 już nie sprawował urzędu; w 1629 roku powołano tu słupskiego diakona Pirlera, który zmarł w 1630 roku (poprawka Müllera, s. 583), a w 1668 roku urząd sprawował już Johann Drenckhan. Po jego śmierci, przypadającej prawdopodobnie na 1702 rok, parafię połączono z kościołem zamkowym w Słupsku i odtąd Kobylnica była jego filią; połączone parafie liczyły w latach trzydziestych XX wieku około 7000 dusz.

W 1784 roku Kobylnica leżała ćwierć mili na zachód-południowy zachód od Słupska, przy trakcie do Miastka, i była podzielona między króla i szlachtę. W części królewskiej mieszkało 13 gospodarzy, z których czterech osadzono na rozparcelowanym folwarku, oraz 10 chałupników-budników — razem 23 dymy. W części szlacheckiej było 13 dymów. Strumień płynący przez wieś napędzał młyn, który należał do miasta Słupska. Kościół, pod patronatem króla, był filią kościoła zamkowego w Słupsku; należały do niego Widzino (Veddin) i owczarnia Bolesławice (Ulrichsfelde). W haśle słupskiego kościoła zamkowego Müller wymienia filiał „Kublitz, Adl. und Königl.”, a wraz z nim przypisane do parafii Ulrichsfelde i Veddin.

Spis parafii pomorskich z 1932 roku wymienia wieś jako gminę kościelną przy gminie zamkowej w Słupsku, oddaloną od miasta o 4 kilometry, i podaje dla obu razem 7000 dusz. Pastorem był Friedrich Pieper.

🟡 Źródła nie zgadzają się w kilku szczegółach. Według Karla-Heinza Pagla w 1555 roku wzniesiono tu nowy kościół, a inwentarz Böttgera z 1894 roku i rejestr zabytków datują świątynię na XVII wiek. Datę na ławach Böttger odczytał jako niepełną, zaczynającą się od MDCX, a Pagel podaje za napisem rok 1608.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Kobylnica — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie”, Informator Parafialny Parafii EA w Słupsku nr 2/2024; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 118–119; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 464–467, 583; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Kublitz; L. Böttger, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. II, z. 4: „Der Kreis Stolp”, Stettin 1894, s. 4–5 (hasło Cublitz); L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 928, 931, 955–956; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 175.