Dziedzictwo › Katalog › Kobylnica

Cmentarz · powiat słupski

Kobylnica — cmentarz ewangelicki przy kościele

niem. Kublitz

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Kublitz
Miejscowość
Kobylnica
Dawny powiat
Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
słupski
Po 1945
użytkowany w innym celu
Dziś
cmentarz poewangelicki
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz przykościelny w Kobylnicy, po niemiecku Kublitz, jest najstarszym z trzech tutejszych. Założono go w XVII wieku w centrum wsi, na owalnym kopcu; stanowi bezpośrednie otoczenie świątyni. Na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku stał na nim żeliwny krzyż nagrobny z 1846 roku; dziś dawny układ nekropolii jest całkowicie zatarty — nie przetrwały ani nagrobki, ani krzyże. Karl-Heinz Pagel podaje, że kryptę rodu von Puttkamer umieszczono pod ołtarzem, nad którym znajdowała się ambona, a samo miejsce pochówku otaczała prosta drewniana krata.

Kobylnica była pierwotnie filią słupskiego kościoła Mariackiego, którego diakoni sprawowali tu opiekę duszpasterską. W 1612 roku księżna Erdmuta ustanowiła w Kobylnicy samodzielną parafię ewangelicką. Po śmierci pastora Johanna Drenckhana — według Müllera prawdopodobnie w 1702 roku — Kobylnicę połączono z kościołem zamkowym w Słupsku.

W 1784 roku Kobylnica leżała ćwierć mili na zachód-południowy zachód od Słupska, przy trakcie do Miastka, i była podzielona między króla i szlachtę. W części królewskiej mieszkało 13 gospodarzy, z których czterech osadzono na rozparcelowanym folwarku, oraz 10 chałupników-budników — razem 23 dymy; część szlachecka liczyła 13 dymów. Strumień płynący przez wieś napędzał młyn, który należał do miasta Słupska. Kościół, pod patronatem króla, był filią kościoła zamkowego w Słupsku; należały do niego Widzino (Veddin) i owczarnia Bolesławice (Ulrichsfelde).

Spis parafii pomorskich z 1932 roku wymienia wieś jako gminę kościelną przy gminie zamkowej w Słupsku, oddaloną od miasta o 4 kilometry, i podaje dla obu razem 7000 dusz. Pastorem był Friedrich Pieper.

Od cmentarza przykościelnego należy odróżnić młodszy cmentarz parafialny przy ulicy Witosa.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Kobylnica — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim (cmentarze.slupsk.pl); Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 118–119; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 466–467; Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie”, Informator Parafialny Parafii EA w Słupsku nr 2/2024; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Kublitz; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 928, 931, 955–956; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 175.

Położenie: 54,4393° N, 16,9969° E Pokaż w atlasie →

⚠ Pochodzenie współrzędnych nieudokumentowane. (według danych OpenStreetMap)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Kobylnica — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
  3. Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze – miejsca i ludzie", Informator Parafialny Parafii EA w Słupsku nr 2/2024
  4. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 928, 931, 955–956
  5. „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 175
  6. Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 466–467
  7. Program Opieki nad Zabytkami Gminy Kobylnica na lata 2023–2026, uchwała nr LXXIII/650/2023 Rady Gminy Kobylnica z dnia 30 listopada 2023 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2023, poz. 6004, s. 28, 38

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0580
Stan weryfikacji
wymaga sprawdzenia w terenie
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.