DziedzictwoKatalog › Koszwały

Cmentarz · powiat gdański

Koszwały — cmentarz poewangelicki

niem. Gottswalde (evangelischer Friedhof / cmentarz przykościelny ewangelicki)

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Gottswalde (evangelischer Friedhof / cmentarz przykościelny ewangelicki)
Miejscowość
Koszwały, gm. Cedry Wielkie
Dawny powiat
Danziger Niederung
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Gottswalde — sama wieś była siedzibą parafii ewangelicko-luterańskiej (kościół luterski, szkoła w miejscu).
Po 1945
przejęty przez katolików

Koszwały (niem. Gottswalde) to dawna wieś parafialna na Żuławach Gdańskich (Kreis Danziger Niederung; w latach 1920–1939 obszar Wolnego Miasta Gdańska). Kościół katolicki z XIV w. przejęli po reformacji ewangelicy-luteranie; w 1672 r. wznieśli nową świątynię o konstrukcji ryglowej z wieżą od zachodu. Cmentarz był przykościelny i LUTERAŃSKI (ewangelicki), nie mennonicki.

Wg Słownika geograficznego (koniec XIX w.) wieś liczyła 434 ewangelików, 70 katolików i tylko 11 mennonitów przy 53 domach — mennonici byli nieliczną mniejszością, bez własnego cmentarza w tym miejscu. Kościół spłonął w 1945 r.; po wysiedleniu ludności niemieckiej nekropolię porzucono. W latach 80. XX w. wzniesiono na tym miejscu nowy kościół katolicki, w którego mury wmurowano zachowane płyty nagrobne z XVII–XVIII w. (lapidarium).

Położenie: 54,2933° N, 18,8093° E — pomorskie Pokaż w atlasie →
⚠ Lokalizacja przybliżona — punkt wskazuje okolicę (miejscowość), nie dokładne miejsce obiektu. Do weryfikacji w terenie.

Źródła

  1. Koszwały (Gottswalde) — Żuławy Wiślane, zulawy.infopl.info
  2. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego (Sulimierski/Chlebowski/Walewski, 1880–1902) — hasło Gottswalde/Koszwały
  3. W gminie Stegna uporządkowano dawny cmentarz ewangelicki (kontekst nekropolii ewangelickich Żuław)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.