Kotło — cmentarz ewangelicki

Kotło, po niemiecku Kesselhof, leży na nizinach lewego brzegu Wisły, pół mili od Gniewu; dziś należy do gminy Gniew w powiecie tczewskim. Własnej świątyni wieś nie miała. W wojewódzkiej ewidencji zabytków figuruje tu dawny cmentarz ewangelicki pod pozycją 395 arkusza gminy Gniew oraz dawny cmentarz mennonicki przy numerze 4, pod pozycją 397.

Słownik geograficzny naliczył na 308 morgach obszaru 11 budynków, w tym sześć domów mieszkalnych, a w nich 40 katolików i 17 ewangelików. W Gniewie mieściły się według Słownika parafia i poczta, a szkoła w Ciepłem. Pruski spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku wykazał we wsi 71 mieszkańców — 13 ewangelików i 58 katolików — przy czym i jedni, i drudzy należeli do parafii w Gniewie. Pierwszy powszechny spis Rzeczypospolitej, z 30 września 1921 roku, zastał tu 52 mieszkańców, z których dwóch było wyznania ewangelickiego.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Gniew (Mewe) i podaje tu 5 ewangelików.

Źródła: wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Gniew, pozycje 395 i 397; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. III i IV, hasła „Kesselhof” i „Kotło”; Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Marienwerder, s. 76, pozycja 49; Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Warszawa 1926 (spis z 30 września 1921 roku), s. 18; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 70.