Dziedzictwo › Katalog › Krąg
Kościół · powiat starogardzki
Krąg — dawny kościół ewangelicki (Krangen, 1905–1907)
niem. Krangen
- Rodzaj
- kościół (dawny ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Krangen
- Czas budowy
- 1905–1907 (rejestr) albo 1906–1907 (Berenter Kreisbote)
- Miejscowość
- Krąg, gm. Starogard Gdański
- Dawny powiat
- Kreis Preußisch Stargard (Regierungsbezirk Danzig, Provinz Westpreußen)
- Powiat dziś
- starogardzki
- Po 1945
- przejęty przez katolików
- Dziś
- kościół rzymskokatolicki parafialny Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Neogotycki kościół ewangelicki w Krągu zbudowano według rejestru zabytków w latach 1905–1907, według „Berenter Kreisbote” — w latach 1906–1907. Od 1945 roku jest kościołem katolickim, dziś parafialnym pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.
Krąg, po niemiecku Krangen, leży w dzisiejszej gminie Starogard Gdański w powiecie starogardzkim. Rejestr zabytków województwa pomorskiego datuje tutejszy kościół ewangelicki na lata 1905–1907 i obejmuje go wraz z zabudowaniami przykościelnymi (w rejestrze: „ubikacje przykościelne”) wpisem nr A-1674 z 23 września 1998 roku. Po 1945 roku przejęli go katolicy; dziś jest to rzymskokatolicki kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Cmentarz ewangelicki wsi ma w atlasie osobny wpis.
Pismo dawnych mieszkańców powiatu kościerskiego „Berenter Kreisbote” w grudniu 2012 roku napisało, że w parku stoi neogotycki kościół, zbudowany w latach 1906–1907 jako ewangelicki, a od 1945 roku katolicki.
Prasa zachowała imiona dwóch tutejszych duchownych z czasów pruskich. „Königsberger Hartungsche Zeitung” odnotowała 29 lipca 1907 roku zapowiedzi pastora Waltera Großmanna z Krągu i Hedwig Wohlfarth. Berliński „Reichsbote” podał 19 kwietnia 1915 roku, że 23 marca tego roku zmarł pastor Konradt z Krągu, z diecezji starogardzkiej.
Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku podaje tu 336 ewangelików (razem z przyległymi osadami), a w całej tutejszej parafii 1401 dusz.
🟡 Rejestr zabytków podaje lata budowy 1905–1907, a „Berenter Kreisbote” — lata 1906–1907.
Źródła: Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku, powiat starogardzki, gmina Starogard Gdański, Krąg, nr A-1674; „Berenter Kreisbote” nr 16 (grudzień 2012), s. 14; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 43; „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Königsberg), 29 lipca 1907 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal); „Der Reichsbote” (Berlin), 19 kwietnia 1915 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal).
Pinezka wskazuje obiekt. (OpenStreetMap way 866927839 „Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny” (środek obrysu), odczyt Overpass 12.11.2026; kontrola: wezwanie zgodne z rejestrem NID (A-1674), jedyny kościół we wsi w OSM; zabytek.pl nie zwrócił karty kościoła w Krągu; CM-0328 ok. 780 m)
Źródła
- Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku, nr A-1674
- „Berenter Kreisbote” nr 16 (grudzień 2012), s. 14
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 43
- „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Königsberg), 29 lipca 1907 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal)
- „Der Reichsbote” (Berlin), 19 kwietnia 1915 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal)
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- KOS-0591
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka