Krępkowice — cmentarz ewangelicki

Krępkowice, po niemiecku Krampkewitz, po kaszubsku Krąpkojce, leżą w gminie Cewice, w powiecie lęborskim. Cmentarz ewangelicki położony jest tarasowo na wzgórzu, a prowadzi do niego dwustronna aleja starych buków. Granice wyznaczają skarpa wzgórza z rowem, ledwo widoczna droga dojazdowa i niewielki wał ziemny z rowem od tyłu — śladów muru ani innego ogrodzenia nie ma. Na dolnym tarasie groby są gęste i skromne, z tanich materiałów, wyżej luźniejsze i bogatsze, w tym sporo grobów rodzinnych. Na szczycie zachowały się dwie kamienne płyty z inskrypcjami rodziny Hoffmeierów, tutejszych właścicieli ziemskich; znaleziono też tak zwany krzyż kaszubski.

Z odczytanych nazwisk wymienia się między innymi Auguste Schulz z domu Pelz (1868–1931), Paula Jacha (1906–1941), Bertę Pinske z domu Noske (1869–1937), Karla Mischa (1856–1938) i Carla Krügera (1834–1894), a na kamiennym obelisku Marthę (1889–1942) i Augusta Perlicka, urodzonego w 1886 roku. Poza zarośniętą dolną częścią na cmentarzu rośnie liczny starodrzew i widać ślady odwiedzin dawnych mieszkańców. Wojewódzka ewidencja zabytków prowadzi go jako nieczynny cmentarz ewangelicki z drugiej połowy XIX wieku, z nagrobkami i drzewostanem w bardzo złym stanie.

W 1362 roku komtur gdański Giselbrecht von Dudelsheim sprzedał tutejsze dobro na polskim prawie rycerskim czterem lennikom. Franz Schultz datuje ten akt na 17 lutego. Spis kaszubskich rodów wolnych, sporządzony przy hołdzie złożonym 18 czerwca 1658 roku, wymienia w Krępkowicach dwa rody: Bialcków (Jakoba i Martena) oraz Plochwitzów (Claußa i Paula), z krewnymi nieobecnymi — jedni służyli wtedy w wojsku szwedzkim, inni mieszkali w okręgu mirachowskim.

W 1784 roku Krępkowice leżały milę na południe-południowy zachód od Lęborka, w okolicy górzystej. Wieś dzieliła się na pięć folwarków; był młyn wodny, karczma i kuźnia — razem 20 dymów — a do wsi należał znaczny las i połów ryb w dwóch jeziorach. Mieszkańcy należeli do parafii w Łebuni (Labuhn).

Własnej parafii ewangelickiej wieś doczekała się na początku XX wieku. Wcześniej należała do Łebuni: spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku notuje w obwodzie dworskim Krampkewitz 332 ewangelików i ani jednego katolika, przy tamtejszej parafii; katolików liczono do Lęborka, a urząd stanu cywilnego i obwód urzędowy miały siedzibę we wsi. Wizytacja z 1887 roku wykazała, że niektóre miejscowości leżały nawet 15 kilometrów od kościoła w Łebuni; w 1890 roku osiedlono w Krępkowicach wikarego podległego tamtejszemu pastorowi.

Dokumentem z 15 lutego 1901 roku, który wszedł w życie 15 marca, ewangelików obszarów dworskich Krępkowic, Unieszyna (Groß-Wunneschin), Unieszynka (Klein-Wunneschin), Karwicy (Gerhardshöhe), Leśnic (Lischnitz) z Dziechlinem oraz Małoszyc (Mallschütz) wypisano z parafii w Łebuni i połączono w samodzielną gminę kościelną z własnym proboszczem; należała do niej kaplica w Leśnicach. Kamień węgielny pod kościół położono 23 lipca 1905 roku, świątynię oddano do użytku 18 września 1906 roku, a patronat sprawował hrabia von der Osten z majoratu w Janowicach.

Po 1945 roku kościół przejęła katolicka parafia w Cewicach; poświęcono go 15 maja 1947 roku pod wezwaniem świętego Antoniego Padewskiego.

Spis parafii pomorskich z 1932 roku wymienia wieś jako siedzibę parafii i podaje 1729 dusz oraz kaplice w Leśnicach, oddaloną o 8 kilometrów, i w Małoszycach, oddaloną o 5 kilometrów; urząd pastora był wtedy nieobsadzony. W 1940 roku konsystorz odnotował śmierć duchownego związanego z tą parafią: „Pastor i. R. Otto Hertzberg, zuletzt Pfarrer in Krampkewitz, Kirchenkreis Lauenburg” zmarł 4 czerwca 1940 roku w wieku siedemdziesięciu lat, będąc na emeryturze.

Źródła: „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 72 (1940); M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); R. Cramer, „Geschichte der Lande Lauenburg und Bütow”, t. 1, Königsberg 1858; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1073; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 111–112.