Krępkowice — dawny kościół (Krampkewitz)

Krępkowice — po niemiecku Krampkewitz — leżą w dawnym powiecie lęborskim. Stoi tu kościół wzniesiony dla ewangelików w latach 1905–1906, dziś kościół filialny rzymskokatolickiej parafii w Cewicach; gminna ewidencja zabytków notuje go jako dawny kościół protestancki.

Wieś notowano od 1362 roku, gdy komtur gdański Giselbrecht von Dudelsheim sprzedał dobro za dwadzieścia pięć grzywien na polskim prawie rycerskim czterem szlachcicom pomorskiego pochodzenia — według Drzewieckiego 16 lutego, według Schultza 17 lutego. Około 1400 roku, po wymarciu pierwszych posiadaczy, posiadłość wróciła do zakonu krzyżackiego. W 1784 roku Brüggemann zapisuje Krępkowice — wieś o dwudziestu dymach z pięcioma folwarkami i sześcioma właścicielami — w parafii łebuńskiej. Krępkowice leżały milę na południe-południowy zachód od Lęborka, w okolicy górzystej; był tu młyn wodny, karczma i kuźnia, a do wsi należał znaczny las i połów ryb w dwóch jeziorach. Przez stulecia majątek dzielono między kilka rodów (Białke, Płochnicz, Grubba, Czapscy), aż wykupili go stopniowo, od 1799 roku, von der Ostenowie i w 1892 roku włączyli udziały do powiernictwa (fideikomisu) w Janowicach.

Wizytacja generalna z 1887 roku ujawniła, że część miejscowości leży nawet piętnaście kilometrów od macierzystej parafii w Łebuni. W 1890 roku osiedlono tu wikarego podległego pastorowi w Łebuni. Dokumentem z 15 lutego 1901 roku ewangelików z obwodów dworskich Krępkowice, Unieszyno, Unieszynko, Karwica, Leśnice z Dziechlinem i Małoszyce wyłączono z parafii łebuńskiej i połączono w osobną gminę kościelną z własnym proboszczem. W życie zmiana weszła 15 marca 1901 roku. Duchownego miejscowość miała już wcześniej: w październiku 1897 roku pastor Giesebrecht z Golchen koło Clempenow ogłosił zaręczyny swojej córki Anny z duchownym (Prediger) Carlem Moehrem z Krępkowic. W maju 1901 roku ogłoszono nabór na nowo utworzone probostwo w Krępkowicach, z pensją podstawową 1800 marek, obsadzane wyborem gminy.

W sierpniu 1910 roku pastor Wilhelm Renner z Krępkowic otrzymał Order Korony IV klasy, a we wrześniu tego roku ogłoszono, że probostwo zwolni się 1 października 1910 roku wskutek przeniesienia dotychczasowego pastora; pensja wynosiła 2400 marek i 200 marek dodatku za trudne warunki, a patronem był hrabia von der Osten z Janowic (Groß Jannewitz). W grudniu 1910 roku pastorem w Krępkowicach mianowano duchownego pomocniczego Bremera z Raune w Brandenburgii. W październiku 1913 roku probostwo z dwoma kościołami ogłoszono jako do natychmiastowego obsadzenia, a w sierpniu 1914 roku pastorem został duchowny pomocniczy Schmidt z Groß Rambin. W lutym 1918 roku parafię, liczącą 1200 dusz i mającą nową plebanię, znów ogłoszono jako wolną; informacji udzielał pastor Barckow z Łebuni (Labuhn).

Według Schultza parafia miała dwa kościoły i kaplicę — w Krępkowicach, Leśnicach i Małoszycach.

Obwód dworski Krępkowice, należący do majoratu von der Ostenów z Janowic, liczył według Schultza 313 mieszkańców (Drzewiecki odnosi tę liczbę do 1902 roku); w 1910 roku zanotowano we wsi 294 mieszkańców, a 17 maja 1939 roku — 236. Kościół zbudowano za 80 000 marek z państwowej dotacji. Kamień węgielny położono 23 lipca 1905 roku, a świątynię oddano do użytku 18 września 1906 roku. Ostenowie z Janowic sprawowali patronat nad kościołem ewangelickim w Krępkowicach. Wśród duchownych odnotowano w 1925 roku pastora Hertzberga, powołanego tu z Cummerow z dniem 16 grudnia 1923 roku.

Spis parafii pomorskich z 1932 roku podaje dla parafii 1729 dusz oraz kaplice w Leśnicach, oddaloną o 8 kilometrów, i w Małoszycach, oddaloną o 5 kilometrów; urząd pastora był wtedy nieobsadzony. Konsystorz odnotował śmierć Hertzberga: „Pastor i. R. Otto Hertzberg, zuletzt Pfarrer in Krampkewitz, Kirchenkreis Lauenburg” zmarł 4 czerwca 1940 roku w wieku siedemdziesięciu lat.

Po drugiej wojnie światowej kościół przejęli katolicy; podporządkowano go parafii w Cewicach i poświęcono 15 maja 1947 roku pod wezwaniem świętego Antoniego Padewskiego. Dekretem z 28 sierpnia 1974 roku erygowano parafię świętego Antoniego, wydzieloną z parafii w Łebuni, z kościołem parafialnym w Krępkowicach; kościół w Cewicach był wtedy proparafialny, a w Maszewie filialny.

🟡 Źródła nie zgadzają się w dwóch szczegółach. Według Drzewieckiego parafia miała kaplice filialne w Leśnicach i Maszewie, a według Ernsta Müllera Maszewo należało do parafii w Łebuni. Gazeta „Berliner Neueste Nachrichten” z 18 grudnia 1910 roku podaje, że pastorem w Krępkowicach mianowano Bremera z Raune w Brandenburgii, a Ernst Müller (s. 246) nazywa tę miejscowość Rauno i umieszcza ją koło Senftenbergu.

Źródła: „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 1940; „Kirchliches Amtsblatt des Evangelischen Konsistoriums der Provinz Pommern”, rocznik 1923, s. 226; F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, 1912, s. 378–380; M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”; „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943 (rocznik 1901); E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, hasło Labuhn, s. 239, i hasło Krampkewitz, s. 246; wykaz obiektów zabytkowych gminy Cewice (załącznik nr 1 do Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami), poz. 15; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784, s. 1073; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1073; „Koszalińsko-Kołobrzeskie Wiadomości Diecezjalne”, 1974, nr 11, s. 314–315; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 111–112; „Deutsche Tageszeitung” (Berlin), 9 października 1897 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal); „Tägliche Rundschau” (Berlin), 12 maja 1901 roku, s. 21 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal); „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger” (Berlin), 15 sierpnia 1910 roku, s. 1 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal); „Der Reichsbote” (Berlin), 9 września 1910 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal); „Berliner Neueste Nachrichten” (Berlin), 18 grudnia 1910 roku, s. 13 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal); „Tägliche Rundschau” (Berlin), 19 października 1913 roku, s. 37 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal); „Der Reichsbote” (Berlin), 27 sierpnia 1914 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal); „Der Reichsbote” (Berlin), 23 lutego 1918 roku, s. 4 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal).