Krynica Morska — cmentarz ewangelicki

Po 1945 roku ludność niemiecką Krynicy Morskiej wysiedlono, a dawny cmentarz ewangelicki służy dziś jako katolicki cmentarz parafialny. 🟡 Karta ewidencyjna Narodowego Instytutu Dziedzictwa podaje jego adres przy ulicy Leśnej, serwis polska-org.pl — przy ulicy Piaskowej.

Krynica Morska, przed 1945 rokiem Kahlberg, była wsią rybacką i kąpieliskiem na Mierzei Wiślanej. Do 1920 roku należała do powiatu Danziger Niederung w prowincji Prusy Zachodnie; po korekcie granicy Wolnego Miasta Gdańska wróciła do Rzeszy i od 1 lipca 1922 roku znalazła się w powiecie elbląskim (Landkreis Elbing), w rejencji zachodniopruskiej z siedzibą w Kwidzynie, w prowincji Prusy Wschodnie, a w latach 1939–1945 w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie.

W 1869 roku urzędowy podręcznik rejencji gdańskiej notował w Kahlberg 43 budynki mieszkalne, 28 zagród chałupniczych i 308 mieszkańców, w tym 292 ewangelików i 16 katolików. Ewangelicy należeli do parafii w Przebrnie, katolicy — do parafii w Żuławkach; miejscowość miała własny okręg szkolny.

Spis z 1885 roku wykazał 439 mieszkańców, w tym 422 ewangelików i 17 katolików; spis z 1 grudnia 1905 roku — 520 mieszkańców, w tym 483 ewangelików, 34 katolików i trzech innych chrześcijan. Oba spisy również przypisują Kahlberg do parafii w Przebrnie.

Tutejsi protestanci należeli do Kościoła unii staropruskiej, a ich parafia miała siedzibę w Przebrnie, przy kościele Trójcy Świętej, i obejmowała wsie na Mierzei od Skowronek po Kahlberg.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość, pod nazwą Kahlberg-Liep, do parafii Pröbbernau i podaje tu 485 ewangelików.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb. vom Königlichen statistischen Bureau, powiat Danziger Niederung, pozycja 24; Gemeindelexikon für das Königreich Preußen, Heft II: Provinz Westpreußen (spis z 1 grudnia 1905), Berlin 1908, powiat Danziger Niederung, strony 24–25, pozycja 24; karty ewidencyjne Narodowego Instytutu Dziedzictwa; Cmentarz parafialny, ulica Piaskowa, Krynica Morska — polska-org.pl (kopia archiwalna z 2018 roku); Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 44, pozycja 124; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 24.