Krzywe Koło — cmentarz poewangelicki

Krzywe Koło (niem. Kriefkohl, dawniej Kriwakol; lokacja 1363) — żuławska wieś nad Motławą, przed 1945 w Kreis Danziger Niederung. Ok. 100 m od kościoła zachował się cmentarz ewangelicki (luterański) z XVIII w. — z bogato zdobionymi stelami i dwiema dużymi XVII-wiecznymi płytami nagrobnymi.

Sam kościół (dziś rzymskokatolicki filialny pw. Znalezienia Krzyża Świętego; gotyk XIV w., przebudowany 1685–1686, polichromie 1687, wieża 1747/48) po Reformacji był świątynią ewangelicką i pozostał nią do 1945; katolicy należeli do parafii w Giemlicach. Wieś była wyznaniowo mieszana — wg Słownika geograficznego 233 katolików, 222 ewangelików, 5 mennonitów i 5 żydów. Mennonici stanowili odrębną, nieliczną wspólnotę (zachowany dom mennonicki z pocz. XIX w.) — nie należy jej mylić z luterańskim cmentarzem. Po 1945 kościół przejął Kościół rzymskokatolicki, protestancka ludność niemiecka ustąpiła, a cmentarz przetrwał jako relikt [?stan dziś do weryfikacji terenowej].