Kukowo — cmentarz ewangelicki

W Kukowie zachowały się dwa założenia grobowe, oddalone od siebie o sześćdziesiąt metrów; oba są dziś nieczynne. Cmentarz wiejski (parafialny), o powierzchni około 2500 metrów kwadratowych, leży około 570 metrów na południe od pałacu, po zachodniej stronie drogi do Rogawicy. Rozplanowano go na planie prostokąta; widnieje na arkuszu Messtischblätter z 1889 roku. Wejście znajdowało się pierwotnie od wschodu i wyznaczały je dwa ceglane filary, których pozostałości stoją do dziś. Sześćdziesiąt metrów na zachód leży rodowy cmentarz von Bandemerów o powierzchni około 800 metrów kwadratowych, po którym zostały wnęki grobowe z czerwonej cegły i granitowe obramienia mogił.

Cmentarz wiejski jest dziś mocno zarośnięty i zdewastowany. Usunięto cały starodrzew — wokół rosną nasadzenia sosnowe, a na samym cmentarzu samosiejki świerka — i tylko część zachodnią, tam gdzie były widoczne pozostałości nagrobków, ogrodzono drewnianym płotem sztachetowym. W tej części przetrwały fragmenty nagrobków z lat trzydziestych XX wieku, dwie granitowe podstawy pod krzyże żeliwne oraz kamienna płyta z inskrypcją wskazującą na pochówek z 1890 roku — najstarszy tu udokumentowany, kowala Alexandra Adolfa Kleina (1850–1890).

Cmentarz wiejski upamiętniono w 2020 roku tablicą.

Kukowo — do 1945 roku Kuckow — było majątkiem rycerskim (Rittergut) w powiecie słupskim (Kreis Stolp), w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Kukowo było siedzibą rodu von Bandemer, dla którego w 1889 roku wzniesiono pałac. W 1879 roku Kukowo (602 hektary) było wspólną własnością braci von Bandemer, którzy mieszkali w Gambinie, Żelazie i Weitenhagen. W latach 1905–1911 należało do kapitana Joachima von Bandemera, a w 1928 roku do Ilse von Bandemer z domu hrabianki Finkenstein.

W 1784 roku Kukowo, do którego należała chłopska wieś Wiklino, liczyło cztery dymy i należało do parafii we Wrześciu (Freist) w synodzie słupskim. Własnej świątyni Kukowo nie miało. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, który notuje Kukowo jako obwód dworski parafii Freist, wykazał tu 147 ewangelików i 2 katolików. Po 1945 roku ludność ewangelicką wysiedlono.

Źródła: „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, wystawa Stowarzyszenia „Słupia”, tekst A. Stachowiak, Swołowo 2020 (program NID „Wspólnie dla dziedzictwa”); pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Kukowo; Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie. Wrzeście”, „Informator Parafialny” Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Słupsku, nr 9 (286)/2026, s. 14; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 975–976; P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 184–185; „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 172; „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 186; „Landwirtschaftliches Adressbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Pommern”, wyd. 8, Leipzig 1928, s. 170.