Dziedzictwo › Katalog › Łęczyce

Cmentarz · powiat wejherowski

Łęczyce — cmentarz ewangelicki

niem. Lanz

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Lanz
Miejscowość
Łęczyce
Dawny powiat
Kreis Lauenburg i. Pomm. (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
wejherowski
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Bresin (Brzeźno Lęborskie), Kirchenkreis Lauenburg i. Pom., Ostsprengel Kościelnej Prowincji Pomorze, Kościół Unii Staropruskiej
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
dawny cmentarz ewangelicki (mocno zniszczony)

Dawny cmentarz ewangelicki w Łęczycach zachował się w stanie mocno zniszczonym: pozostały resztki bramy, kamienny obelisk i pojedyncze nagrobki, opisane w dokumentacji terenowej M. Drzewieckiego z lat 2011–2013. Po 1945 roku wieś objęła ludność polska, powstała katolicka parafia pod wezwaniem świętego Antoniego z Padwy, a dawną nekropolię opuszczono. W źródłach pisanych poza tą dokumentacją nie znaleziono cmentarza w Łęczycach.

Łęczyce, po niemiecku Lanz, leżały do 1945 roku w powiecie lęborskim (Kreis Lauenburg in Pommern), w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Własnego kościoła ewangelickiego Łęczyce nie miały; wieś należała do parafii w Brzeźnie Lęborskim (Bresin), wchodzącej w skład lęborskiej diecezji Kościoła Unii Staropruskiej, gdzie mieścił się też urząd stanu cywilnego. W Świetlinie (Schweslin) mieściła się siedziba obwodu urzędowego. Katolicy podlegali parafii w Lęborku.

Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku naliczył we wsi 410 ewangelików i 10 katolików, a w 1925 roku na 676 mieszkańców przypadało 645 ewangelików i 30 katolików. Franz Schultz opisał w 1912 roku Łęczyce jako gminę wiejską liczącą 598 mieszkańców.

Przywilej lokacyjny wydał 23 stycznia 1355 roku komtur gdański dla „zacnego męża” Richarda Roschkina, na prawie chełmińskim, na czterdzieści włók. Z tych włók cztery wolne przypadły sołtysowi, a przybywającym niemieckim osadnikom dano trzy lata wolnizny. Według Schultza Łęczyce były jedyną w powiecie wsią przeciętą przez Łebę. Ponieważ dawne rozgraniczenie biskupstw biegło tą rzeką, połowa wsi należała do diecezji kamieńskiej, a połowa do włocławskiej; zapis z 1402 roku odnotowuje, że połowę dziesięciny biskupiej oddawano biskupowi kamieńskiemu, a połowę włocławskiemu. Lustracja z 1437 roku liczy tu 36 włók i dwie karczmy, opis z 1658 roku — 39 włók, w tym cztery sołeckie.

Według opisu Pomorza z 1784 roku wieś leżała przy wielkim trakcie z Berlina do Gdańska, w okolicy pagórkowatej; sołtys miał prawo utrzymywać jaz łososiowy na Łebie. Prócz sołtysa mieszkało tu wtedy dwóch wolnych karczmarzy, ośmiu chłopów, dwóch budników i nauczyciel — razem szesnaście palenisk. Łęczyce leżały milę na wschód-północny wschód od Lęborka, a Łeba płynęła środkiem wsi. Na początku XX wieku działały we wsi mleczarnia i cegielnia wapienno-piaskowa.

Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, Kreis Lauenburg, strona 187, pozycja 30; F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912, s. 386–387; M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” (dawna witryna, kopia archiwalna z 3 sierpnia 2016 roku); Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1050.

Fotografie

Drogowskaz prowadzący do obelisku.
Drogowskaz prowadzący do obelisku. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Schody prowadzące do miejsca pamięci.
Schody prowadzące do miejsca pamięci. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Obelisk.
Obelisk. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Obelisk.
Obelisk. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Obelisk.
Obelisk. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Brama wjazdowa. Jej resztki.
Brama wjazdowa. Jej resztki. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Kamienny obelisk.
Kamienny obelisk. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny.
Widok ogólny. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny.
Widok ogólny. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Drewniany nagrobek Kathe Petsch.
Drewniany nagrobek Kathe Petsch. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny.
Widok ogólny. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny.
Widok ogólny. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny.
Widok ogólny. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny.
Widok ogólny. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny.
Widok ogólny. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Jedna z większych kwater.
Jedna z większych kwater. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
„Tylna” granica cmentarza
„Tylna” granica cmentarza · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Mamusia i babcia - lat 28?
Mamusia i babcia - lat 28? · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Metalowa tabliczka z mizernymi sladami farby przy resztkach nagrobka z rytymi napisami.
Metalowa tabliczka z mizernymi sladami farby przy resztkach nagrobka z rytymi napisami. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Cmentarz w jesiennych barwach.
Cmentarz w jesiennych barwach. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Cmentarz w jesiennych barwach.
Cmentarz w jesiennych barwach. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Zdjęcie z roku 2011. W 2013 krzyża pod drzewem już nie było.
Zdjęcie z roku 2011. W 2013 krzyża pod drzewem już nie było. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Kamień nagrobek, lub pomnik.
Kamień nagrobek, lub pomnik. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny.
Widok ogólny. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny.
Widok ogólny. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Położenie: 54,5922° N, 17,8508° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie wskazane przez autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. na podstawie: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — gmina Łęczyce
  3. F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912)
  4. Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Lauenburg
  5. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1050

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0189
Stan weryfikacji
do dalszego sprawdzenia w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.