Dziedzictwo › Katalog › Łęczyce
Cmentarz · powiat wejherowski
Łęczyce — cmentarz ewangelicki
niem. Lanz
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Lanz
- Miejscowość
- Łęczyce
- Dawny powiat
- Kreis Lauenburg i. Pomm. (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- wejherowski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Bresin (Brzeźno Lęborskie), Kirchenkreis Lauenburg i. Pom., Ostsprengel Kościelnej Prowincji Pomorze, Kościół Unii Staropruskiej
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- dawny cmentarz ewangelicki (mocno zniszczony)
Dawny cmentarz ewangelicki w Łęczycach zachował się w stanie mocno zniszczonym: pozostały resztki bramy, kamienny obelisk i pojedyncze nagrobki, opisane w dokumentacji terenowej M. Drzewieckiego z lat 2011–2013. Po 1945 roku wieś objęła ludność polska, powstała katolicka parafia pod wezwaniem świętego Antoniego z Padwy, a dawną nekropolię opuszczono. W źródłach pisanych poza tą dokumentacją nie znaleziono cmentarza w Łęczycach.
Łęczyce, po niemiecku Lanz, leżały do 1945 roku w powiecie lęborskim (Kreis Lauenburg in Pommern), w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Własnego kościoła ewangelickiego Łęczyce nie miały; wieś należała do parafii w Brzeźnie Lęborskim (Bresin), wchodzącej w skład lęborskiej diecezji Kościoła Unii Staropruskiej, gdzie mieścił się też urząd stanu cywilnego. W Świetlinie (Schweslin) mieściła się siedziba obwodu urzędowego. Katolicy podlegali parafii w Lęborku.
Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku naliczył we wsi 410 ewangelików i 10 katolików, a w 1925 roku na 676 mieszkańców przypadało 645 ewangelików i 30 katolików. Franz Schultz opisał w 1912 roku Łęczyce jako gminę wiejską liczącą 598 mieszkańców.
Przywilej lokacyjny wydał 23 stycznia 1355 roku komtur gdański dla „zacnego męża” Richarda Roschkina, na prawie chełmińskim, na czterdzieści włók. Z tych włók cztery wolne przypadły sołtysowi, a przybywającym niemieckim osadnikom dano trzy lata wolnizny. Według Schultza Łęczyce były jedyną w powiecie wsią przeciętą przez Łebę. Ponieważ dawne rozgraniczenie biskupstw biegło tą rzeką, połowa wsi należała do diecezji kamieńskiej, a połowa do włocławskiej; zapis z 1402 roku odnotowuje, że połowę dziesięciny biskupiej oddawano biskupowi kamieńskiemu, a połowę włocławskiemu. Lustracja z 1437 roku liczy tu 36 włók i dwie karczmy, opis z 1658 roku — 39 włók, w tym cztery sołeckie.
Według opisu Pomorza z 1784 roku wieś leżała przy wielkim trakcie z Berlina do Gdańska, w okolicy pagórkowatej; sołtys miał prawo utrzymywać jaz łososiowy na Łebie. Prócz sołtysa mieszkało tu wtedy dwóch wolnych karczmarzy, ośmiu chłopów, dwóch budników i nauczyciel — razem szesnaście palenisk. Łęczyce leżały milę na wschód-północny wschód od Lęborka, a Łeba płynęła środkiem wsi. Na początku XX wieku działały we wsi mleczarnia i cegielnia wapienno-piaskowa.
Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, Kreis Lauenburg, strona 187, pozycja 30; F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912, s. 386–387; M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” (dawna witryna, kopia archiwalna z 3 sierpnia 2016 roku); Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1050.
Fotografie





Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie wskazane przez autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- na podstawie: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — gmina Łęczyce
- F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912)
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Lauenburg
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1050
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0189
- Stan weryfikacji
- do dalszego sprawdzenia w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka