Dziedzictwo › Katalog › Lędziechowo

Cmentarz · powiat lęborski

Lędziechowo — cmentarz ewangelicki

niem. Landechow

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Landechow
Miejscowość
Lędziechowo, gm. Nowa Wieś Lęborska
Dawny powiat
Kreis Lauenburg i. Pomm. (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
lęborski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
nieczynny cmentarz poewangelicki

Cmentarz ewangelicki w Lędziechowie (po niemiecku Landechow), w gminie Nowa Wieś Lęborska, założono w 1868 roku na wzniesieniu na północ od wsi; prowadzi do niego droga obsadzona starymi topolami. Granice wyznacza starodrzew, nie ma wału ani muru, nie widać też wejścia. Wymiary cmentarza to około 50 × 30 metrów; teren jest mocno zarośnięty. Żaden nagrobek nie ocalał w całości i nie widać układu kwater; zachowały się pojedyncze podstawy krzyży, fragmenty krzyża z grobu rodziny Fließbachów, dół po ekshumacji i sterta czerwonych cegieł. Wojewódzka ewidencja zabytków prowadzi go jako zabytkowy cmentarz.

W 1784 roku Lędziechowo leżało półtorej mili na północ od Lęborka, w dolinie nad strumieniem wpadającym do Łeby. Obok folwarku mieszkali trzej gospodarze i trzech zagrodników; był młyn wodny — razem osiem dymów — i bardzo dobre łąki. Formalnie wieś należała do katolickiego kościoła w Białogardzie, lecz jako wieś gościnna trzymała się kościoła w Janowicach.

Z dawnych właścicieli Lędziechowa, mieszkańców tutejszego pałacu, spoczęli tu Carl Fließbach (zmarły w 1896 roku) i jego żona Bianka z domu Fischer (zmarła w 1893 roku). Pochowany jest tu także Heinrich Kreft (1852–1914).

Przez Lędziechowo biegła stara droga, która we wczesnym średniowieczu łączyła dwa ośrodki kasztelańskie — Chmielno i Białogardę. 22 maja 1754 roku pułkownik Mikołaj Wojciech Wejher sprzedał Lędziechowo, Osowo i część Leśnic Jerzemu Wejherowi za 60 000 talarów, a kontrakt zatwierdzono w Lęborku 23 września tego roku. Po śmierci Jerzego Wejhera w 1760 roku majątek przeszedł na trzech jego synów z drugiego małżeństwa. Rodzina Fließbachów władała wsią od połowy XIX wieku do 1945 roku.

W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku Lędziechowo jako obwód dworski liczyło 267 mieszkańców: 264 ewangelików i trzech katolików. Ewangelicy należeli do parafii w Łebieniu, katolicy — do Lęborka. W 1911 roku Lędziechowo było okręgiem folwarcznym z 358 mieszkańcami.

Źródła: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, hasło Lędziechowo — Landechow; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, s. 192–193; wojewódzka ewidencja zabytków, wykaz cmentarzy gminy Nowa Wieś Lęborska; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1073–1074.

Fotografie

Fragment krzyża z grobu rodziny Fliessbach
Fragment krzyża z grobu rodziny Fliessbach · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Fragment krzyża odnaleziony przez Mariusza Baara
Fragment krzyża odnaleziony przez Mariusza Baara · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny
Widok ogólny · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny
Widok ogólny · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Kupka gruzu i czerwonych cegieł
Kupka gruzu i czerwonych cegieł · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Kupka gruzu i czerwonych cegieł - kaplica?
Kupka gruzu i czerwonych cegieł - kaplica? · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Zdjęcie z zasobów konserwatora zabytków. Lata 70te XX wieku.
Zdjęcie z zasobów konserwatora zabytków. Lata 70te XX wieku. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Zdjęcie z zasobów konserwatora zabytków. Lata 70te XX wieku.
Zdjęcie z zasobów konserwatora zabytków. Lata 70te XX wieku. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Mapa cmentarza z zasobów konserwatora zabytków.
Mapa cmentarza z zasobów konserwatora zabytków. · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny
Widok ogólny · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Fragment nagrobka
Fragment nagrobka · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Fragmenty nagrobka
Fragmenty nagrobka · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Fragment nagrobka
Fragment nagrobka · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Fragment nagrobka
Fragment nagrobka · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Widok ogólny
Widok ogólny · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Fragment nagrobka
Fragment nagrobka · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Po ekshumacji?
Po ekshumacji? · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Ściana drzew - granica cmentarza
Ściana drzew - granica cmentarza · fot. M. Drzewiecki — Cmentarze Ziemi Lęborskiej
Położenie: 54,6550° N, 17,6853° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie wskazane przez autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, punkt „Ledzichowo” z jego zbioru położeń cmentarzy)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. na podstawie: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — Lędziechowo - Landechow
  3. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1073–1074
  4. Program opieki nad zabytkami Gminy Nowa Wieś Lęborska na lata 2023–2026, uchwała nr LVIII/610/23 Rady Gminy Nowa Wieś Lęborska z dnia 9 lutego 2023 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2023, poz. 1108, s. 52

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0630
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.