Dziedzictwo › Katalog › Lękwica
Cmentarz · powiat słupski
Lękwica — cmentarz ewangelicki
niem. Lankwitz
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Lankwitz
- Miejscowość
- Lękwica, gm. Słupsk
- Dawny powiat
- Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Parafia ewangelicka
- Gardna Wielka (Kirchspiel Groß Garde), dystrykt kościelny Słupsk-Stare Miasto (Kirchenkreis Stolp-Altstadt)
- Po 1945
- użytkowany w innym celu
- Dziś
- Cmentarz ewangelicki (nieczynny)

Cmentarz w Lękwicy założono za wsią, na łagodnym stoku, z wejściem od wschodu, od drogi gruntowej; zajmował około 0,22 hektara. Po wysiedleniu niemieckich mieszkańców przestał być używany i zdziczał. Dziś wejście znaczy drewniany płotek, a granice — częściowo zachowany starodrzew: dęby, świerki i topole.
Według inwentaryzacji na portalu cmentarzy ewangelickich powiatu słupskiego i według wystawy o zapomnianych cmentarzach gminy Słupsk cmentarz leży około 320 metrów na południowy zachód od centrum wsi, po prawej stronie drogi do Wiklina. Portal opisuje go jako prostokąt o osi biegnącej z północnego wschodu na południowy zachód i wylicza jedną żeliwną tablicę, pozbawioną porcelanowej tabliczki, dwie tumby i betonowy obrys grobu; wystawa stwierdza, że na terenie nie zachowały się żadne elementy nagrobków ani ślady mogił. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego, ilustrowana fotografią z 1994 roku, opisuje założenie w kształcie zbliżonym do kwadratu, położone na południe od zabudowań, i stwierdza, że teren dokładnie oczyszczono: nie zachowały się na nim ani elementy nagrobków, ani ślady mogił, a z pierwotnych granicznych nasadzeń świerkowych przetrwały nieliczne drzewa.
Lękwica, przed 1945 rokiem Lankwitz, należała do powiatu słupskiego (Landkreis Stolp) w rejencji koszalińskiej, w pruskiej prowincji Pomorze. Po raz pierwszy wymienia ją, jako Lancewitze, nadanie lenne z 1493 roku dla rodu von Bandemer, który posiadał wieś do 1825 roku (według wystawy — do 1828). W majątku ostatnim przedwojennym właścicielem był Artur Schwertfeger. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zapisał Lankwitz w dwóch wierszach, bo wieś dzieliła się na gminę wiejską i obwód dworski: w pierwszej naliczono 80 ewangelików, w drugim 77, obie części bez katolików.
W 1925 roku wśród mieszkańców wsi katolikami były dwie osoby, a pozostali byli ewangelikami. W 1939 roku wieś liczyła 167 mieszkańców.
Własnego kościoła ani kaplicy wieś nie miała; jej mieszkańcy należeli do parafii w Gardnie Wielkiej (Groß Garde), w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto. Ta parafia macierzysta leżała w stronach słowińskich nad jeziorem Gardno, gdzie do XIX wieku głoszono kazania po słowińsku — w narzeczu kaszubskim. Gardna była wsią królewską w domenie smołdzińskiej i kolatorem był władca, a dawny tamtejszy proboszcz nosił tytuł episcopus vicarius in pontificalibus. Smołdzino odłączyła od tej parafii księżna Anna; 28 października 1632 roku poświęcono tam nowy kościół parafialny. Probostwo spłonęło dwukrotnie, w 1692 roku i 27 listopada 1772 roku; w tych pożarach parafia straciła niemal wszystkie akta kościelne i wiadomości parafialne.
Wojska radzieckie weszły do Lękwicy 9 marca 1945 roku, a 29 marca zmuszono mieszkańców do opuszczenia wsi i osadzono w obozie zbiorczym w Starnicach. Na początku maja pozwolono im wrócić, a jesienią 1945 roku przybyli pierwsi osadnicy polscy.
Źródła: „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, wystawa Stowarzyszenia „Słupia”, tekst A. Stachowiak, Swołowo 2020 (program NID „Wspólnie dla dziedzictwa”); pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 185; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Teil II, Stettin 1912, s. 496–497 i 511; „Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim” (portal cmentarze.slupsk.pl), hasło Lękwica.
Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie ze zbioru autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, punkt „Łękwica” z jego zbioru położeń cmentarzy; do zbioru M. Drzewieckiego punkt trafił od innej osoby, której autor nie potrafi dziś wskazać (list z 12 października 2026 roku))
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Lękwica — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp
- „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, Stowarzyszenie „Słupia”, Swołowo 2020
- Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Teil II, Stettin 1912, s. 496 i 511
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0686
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka