Dziedzictwo › Katalog › Leśniewo

Cmentarz · powiat pucki

Leśniewo — cmentarz ewangelicki

niem. Lessnau (Leßnau)

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Lessnau (Leßnau)
Miejscowość
Leśniewo, gm. Puck
Dawny powiat
Kreis Putzig (Regierungsbezirk Danzig, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
pucki
Po 1945
przejęty przez katolików
Dziś
dawny zbór/cmentarz ewangelicki przejęty po 1945
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz przy kościele w Leśniewie (po niemiecku Lessnau) założono razem ze świątynią, gdy w latach 1892–1893 budowano tu kościół ewangelickiej parafii. Po 1945 roku przeszedł wraz z kościołem w ręce parafii rzymskokatolickiej i pozostaje czynny.

Leśniewo — także Leßnau, dawniej Neu-Mechow — do 1920 roku należało do powiatu puckiego w rejencji gdańskiej, w prowincji Prusy Zachodnie. Urzędowy podręcznik rejencji gdańskiej z 1869 roku przedstawiał Lessnau jako królewską wieś chłopską z 18 gospodarstwami chłopskimi i 26 zagrodami chałupniczymi. Mieszkańców było wtedy 587, w tym 258 ewangelików i 329 katolików. Ewangelicy należeli do parafii w Krokowej; katolicy — do parafii w Mechowie. W miejscowości był własny okręg szkolny.

W 1887 roku dotychczasowy właściciel, pan v. Bosc, sprzedał resztę folwarku Ewangelickiej Naczelnej Radzie Kościelnej. Parafia była samodzielna od 1 października 1888 roku. W latach 1892–1893 stanął murowany kościół; parafia wchodziła w skład superintendentury (diecezji) wejherowskiej. Według monografii powiatu majątek kupiła Ewangelicka Naczelna Rada Kościelna, a gminę kościelną wydzielił konsystorz gdański — oba te urzędy należały do Ewangelickiego Kościoła Unii Staropruskiej. Księgi metrykalne prowadzono tu od 1888 roku.

Spis ksiąg metrykalnych Prus Zachodnich, sporządzony w 1908 roku przez Maxa Bära, notuje przy tutejszej parafii ewangelickiej księgi chrztów i ślubów oraz wykaz komunikantów od 1888 roku. W tym spisie księgi zgonów i konfirmacji notowano od 1889 roku. Jego zapis brzmi: „Tf Tr K 1888— St Konf 1889—.”.

Parafia przestała istnieć u schyłku drugiej wojny światowej, a ludność niemiecką wysiedlono w 1945 roku. Po wojnie dawny kościół ewangelicki przejęto na kult katolicki. Służył najpierw jako kaplica parafii w Mechowie. W 1975 roku stał się kościołem parafialnym pod wezwaniem Niepokalanego Serca Maryi, w dekanacie żarnowieckim archidiecezji gdańskiej.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku podaje tu 240 ewangelików (razem z przyległymi osadami), a w całej tutejszej parafii 478 dusz.

Źródła: M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908; F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907, s. 606–607; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. V, hasło „Leśniewo”; R. Rose, „Die Kirchenbücher der evangelischen Kirchen Ost- und West-Preussens”, Papiermühle 1909; historia parafii Niepokalanego Serca Maryi w Leśniewie (parafia-lesniewo.pl); Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 181, pozycja 203; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 39.

Położenie: 54,6942° N, 18,2453° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie wskazane przez autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Historia parafii w Leśniewie (parafia-lesniewo.pl)
  3. F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907
  4. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. V, hasło „Leśniewo”
  5. M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908
  6. Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 181, pozycja 203
  7. „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 39

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0270
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.