Lipno — cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicki w Lipnie (przed 1945 rokiem Liepen) założono na północ od zabudowań, po zachodniej stronie drogi biegnącej w kierunku Drzeżewa, około pięciuset metrów od wsi. Zajmuje mniej więcej 1500 metrów kwadratowych; jego rzut jest prostokątem ułożonym na osi wschodnio-zachodniej. Wzdłuż drogi granicę wyznacza mur z bloków kamiennych, a prowadzą na cmentarz dwa wejścia, z których jedno zaakcentowano niewysokimi ceglanymi słupkami. W części południowej stoją nagrobki z lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku; na reszcie terenu rozsiane są pozostałości z XIX i początku XX wieku.

Zachowało się osiemnaście mogił, w tym trzynaście bezimiennych, a obok nich krzyże i ułamki nagrobków. Jedna z kamiennych płyt wrosła w pień drzewa. Cmentarz użytkowano do końca lat sześćdziesiątych XX wieku; najmłodsze udokumentowane nagrobki pochodzą z tej dekady.

W 1784 roku Lipno, po niemiecku Liepen, liczyło 11 dymów.

Wieś leżała w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. W dokumencie z 1274 roku książę Mściwój II nadał klasztorowi w Kołbaczu wsie Viatrow i Lippeno — według Pagla chodzi o Lipno albo o Łebień. Słownik geograficzny odnotowuje przy wsi strugę Łupawę, zwaną też Lipową, wspominaną w tym samym 1274 roku. Od 1767 do 1945 roku wieś należała do rodu von Massow.

Wieś należała do parafii w Damnie (Dammen), w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto. Wykaz tamtejszych pastorów Ernst Müller otwiera Michaelem Zelackiem, ordynowanym w 1563 roku przez M. Edelinga w Kołobrzegu; według matrykuły z 1590 roku był on wtedy na urzędzie od 23 lat, a w 1612 roku wciąż go sprawował (s. 492 i 583). Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku liczył wieś i majątek osobno: w gminie wiejskiej 39 ewangelików, w obwodzie dworskim 84; katolika nie zapisano w żadnym z dwóch wierszy.

W 1939 roku mieszkały tu 94 osoby, wszystkie wyznania ewangelickiego. Własnego kościoła ani kaplicy we wsi nie było, tylko cmentarz.

Karl-Heinz Pagel podaje, że 9 marca 1945 roku wieś zajęły wojska radzieckie. Z jego relacji wynika, że później wieś znalazła się w rękach polskich, a mieszkańców wysiedlono. Straty wojenne i związane z wysiedleniem wyniosły według Pagla 1 poległego, 18 zmarłych cywilów i 21 zaginionych („przypadki niewyjaśnione”). Kartoteka miejscowości pomorskich odnalazła potem 48 dawnych mieszkańców w RFN i 27 w NRD.

Źródła: Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Teil II: Regierungsbezirk Köslin, Stettin 1912, s. 492 i 583; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; Lipno — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim (cmentarze.slupsk.pl); Karl-Heinz Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Liepen; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 979.