DziedzictwoKatalog › Lisewiec

Cmentarz · powiat gdański

Lisewiec — cmentarz poewangelicki

niem. Lissau

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Lissau
Miejscowość
Lisewiec, gm. Kolbudy Górne
Dawny powiat
Kreis Danziger Höhe
Dziś
nieczynny cmentarz ewangelicki (ewidencja zabytków)

Lisewiec (niem. Lissau) — wieś na Wyżynie Gdańskiej, przed 1945 w Kreis Danziger Höhe (do 1920 Prusy Zachodnie, 1920–1939 Wolne Miasto Gdańsk, 1939–1945 Rzesza). Wzmiankowana 1284 jako nadanie rycerskie ks. Mściwoja II. Wieś wyznaniowo mieszana, typowa dla kaszubskiego pogranicza katolicko-ewangelickiego: w 1880 r. 49 katolików i 81 ewangelików (15 gospodarstw), w 1899 r.

102 mieszkańców — 29 katolików kaszubskich, 2 polskich, 6 niemieckich oraz 65 ewangelików niemieckich. Ewangelicy byli luteranami/unijnymi — NIE menonitami (to teren wyżynny, nie żuławski). W XVIII w. właściciele (rodzina Linde/Lindau) utrzymywali dworską kaplicę domową. Cmentarz ewangelicki służył niemieckiej mniejszości protestanckiej. Po 1945 ludność ewangelicka ustąpiła, nekropolia opuszczona; groby przy drodze Lisewiec–Warcz rozgrabiono. Dziś nieczynny, ujęty w ewidencji zabytków.

Położenie: 54,2419° N, 18,4950° E — pomorskie Pokaż w atlasie →
⚠ Lokalizacja przybliżona — punkt wskazuje okolicę (miejscowość), nie dokładne miejsce obiektu. Do weryfikacji w terenie.

Źródła

  1. Historia wsi Lisewiec — Urząd Gminy Kolbudy (nazwa niem. Lissau, wzmianka 1284, właściciele, ludność wg wyznań 1880 i 1899, kaplica dworska Linde/Lindau)
  2. Zespół folwarczny Lisewiec — Urząd Gminy Kolbudy (układ folwarku XIX/XX w., dwór, park, aleja lipowa)
  3. Rekord atlasu CM-0135 + Dziennik Bałtycki: rozgrabienie grobów ewangelickich przy drodze Lisewiec–Warcz
  4. Zabytek.pl (NID) — cmentarz ewangelicki id 920393 (UWAGA: wpis dotyczy CZAPIELSKA, nie Lisewca — błędne przypisanie w rekordzie)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.