Dziedzictwo › Katalog › Lublewo Lęborskie

Cmentarz · powiat wejherowski

Lublewo Lęborskie — cmentarz ewangelicki

niem. Groß Lüblow

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Groß Lüblow
Miejscowość
Lublewo Lęborskie, gm. Choczewo
Dawny powiat
Kreis Lauenburg i. Pomm. (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
wejherowski
Parafia ewangelicka
Ossecken (Osieki Lęborskie)
Po 1945
nieczynny
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Po ewangelickiej wspólnocie w Lublewie Lęborskim pozostał wiejski cmentarz, który karta ewidencyjna datuje na drugą połowę XIX wieku. Własnego kościoła ewangelickiego Lublewo nie miało. Cmentarz jest dziś nieczynny i zarośnięty.

Lublewo leżało trzy i ćwierć mili na północ-północny wschód od Lęborka, przy granicy z Prusami Zachodnimi; było tu kilka stawów.

Lublewo Lęborskie — w źródłach z 1348 roku Grosse Lüblow — było wsią z majątkiem rycerskim (Dorf und Rittergut) w powiecie lęborskim (Kreis Lauenburg), w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Franz Schultz opisał je w 1912 roku jako obwód dworski o powierzchni 526 hektarów ze 149 mieszkańcami, w okręgu urzędowym Osieki (Ossecken). Schultz przytacza starsze formy nazwy: Lubelaw, Große Lubbelaw, Groß Lubbelou. Najstarsza wiadomość pochodzi z orzeczenia sądu ziemskiego lęborsko-puckiego z 24 czerwca 1348 roku, w którym dwaj właściciele wsi, Daneke i Matzke, przyjęli karę za zabójstwo. Lustracja z 1437 roku wymienia Groß Lüblow jako kaszubskie dobra panowskie obłożone daniną w naturze; jako kaszubskie dobra panowskie, z dwoma łanami, notuje w tym samym roku także sąsiednie Klein Lüblow, czyli Lublewko.

W dawnych spisach rozróżniono dwie miejscowości: Lübtow, czyli nadmorskie Lubiatowo, oraz Groß i Klein Lüblow, czyli Lublewo i Lublewko. Wizytacja z 1658 roku wylicza w jednej parafii osobno „Lubbetow” i osobno „groß undt Klein Lubbelow”, a Schultz w tabeli nazw stawia obok siebie Lüblow — Lublewo (1398) i Lübtow — Lubiatowo (1437).

Od 1568 roku, kiedy rodzina von Mach otrzymała przywilej lenny, aż do 1847 roku wieś pozostawała w jej rękach, choć nigdy nie w całości: obok Machów siedzieli tu Jadomkowie (1575–1601), Bronnecke zwani też Bromke, długo rodzina von Lübtow, przejściowo Rostkowie i Roepkowie. W 1784 roku dobra składały się z pięciu folwarków i dwóch zagród, razem dwunastu palenisk. Po Machach gospodarzyli kolejno Niedlich (1847), Piepkorn (1854), rentier Böhme (1857) i Hermann Eckhoff (1873).

Mieszkańcy, w większości ewangelicy, należeli do parafii (Kirchspiel) w Osiekach Lęborskich (Ossecken); wizytacja z 1658 roku wymienia Lublewo wśród wsi tej parafii. W Osiekach mieścił się urząd stanu cywilnego, a katolicy podlegali parafii w Lęborku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zapisał w Groß Lüblow 140 ewangelików, bez katolików.

Po 1945 roku miejscowość przeszła do Polski i otrzymała nazwę Lublewo Lęborskie. Dziś jest sołectwem w gminie Choczewo, w powiecie wejherowskim.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Cmentarze ewangelickie Nordow (ciekocinko.pl, kulturawlesie.pl); F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912, s. 27 i 390–391; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, powiat Lauenburg i. Pomm., strona 191, pozycja 92; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1074.

Położenie: 54,7627° N, 17,9588° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — punkt „Lublewo” w jego zbiorze położeń cmentarzy)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Cmentarze ewangelickie Nordow (ciekocinko.pl, kulturawlesie.pl)
  3. F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912)
  4. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1074

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0073
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.