Malczkowo — cmentarz ewangelicki

Cmentarz w Malczkowie powstał na przełomie XIX i XX wieku. Mapa z 1935 roku go nie zaznacza, ale na ten czas wskazuje wiek starodrzewu na jego terenie i wzdłuż prowadzącej doń alei. Założono go na planie kwadratu, na północ od zabudowań — około 630 metrów na północny wschód od centrum wsi — na obszarze mniej więcej 2000 metrów kwadratowych. Prowadzi do niego prosta, licząca 175 metrów aleja z nasadzeniami kasztanowymi, po części zachowana do dziś. Cały obwód obsadzono gęsto drzewami — monografia mówi o bukach, dokumentacja terenowa o grabach — a w trzech narożnikach górują wysokie lipy.

W 1784 roku Malczkowo liczyło 20 dymów i miało nauczyciela; była cegielnia i folwark Wilhelmshof, a wieś należała do synodu słupskiego. Z dóbr płacono 50 talarów daniny przeznaczonej na pensje wiejskich nauczycieli.

Z pochówków zachowały się rozkopana mogiła z kamienną ramą w narożniku południowo-zachodnim oraz granitowa podstawa steli. Zidentyfikowano tu pochówek Johanny Trzebiatowski (1852–1933).

Malczkowo, po niemiecku Malzkow, wzmiankowane po raz pierwszy w 1350 roku jako Malsytzekow, było wsią o układzie ulicówki. W powiecie słupskim należało do rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Własnego kościoła wieś nie miała — ewangelicy należeli do parafii w Łupawie, w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto, gdzie świątynia stała od początku XIV wieku. W Łupawie po zniszczeniach wojny trzydziestoletniej kościół odbudowano około 1670 roku. Łupawa była też siedzibą okręgu urzędowego i urzędu stanu cywilnego; sąd obwodowy mieścił się w Słupsku.

W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku Malczkowo występuje jako obwód dworski: naliczono w nim 299 ewangelików i jednego katolika.

Wieś zajęła Armia Czerwona wieczorem 8 marca 1945 roku. Ludność ewangelicką wysiedlono, a kościół parafialny w Łupawie przejęli katoliccy osadnicy.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Malczkowo (Malzkow) — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, s. 180, poz. 259; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 153; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Malzkow; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 984–985.