DziedzictwoKatalog › Małe Gronowo

Cmentarz · powiat tczewski

Małe Gronowo — cmentarz poewangelicki

niem. Klein Gronau [?]

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Klein Gronau [?]
Miejscowość
Małe Gronowo, gm. Gniew
Dawny powiat
Kreis Marienwerder
Parafia ewangelicka
prawdopodobnie parafia ewangelicka Gniew (Kirchspiel Mewe) [?]
Dziś
domniemany cmentarz poewangelicki/menonicki (do potwierdzenia)

Dawny cmentarz protestancki (poewangelicki) w Małym Gronowie — przysiółku zespołu wsi Gronowo nad Wisłą (Nizina Walichnowska), ok. 6 km na północ od Gniewa; niemiecka nazwa najpewniej Klein Gronau [?]. Wbrew szablonowi obszar NIE należał do Kreis Dirschau: Gniew (Mewe) wraz z lewobrzeżnymi okolicami tworzył zachodnią część Kreis Marienwerder (rejencja kwidzyńska, Prusy Zachodnie), odłączoną do Polski w 1920 r. To strefa osadnictwa olęderskiego — sąsiednie cmentarze (Kotło, Wielkie i Małe Walichnowy, Międzyłęż) są mennonickie; dla samego Małego Gronowa brak źródła rozstrzygającego, czy chowano tu luteranów/unijnych, czy mennonitów [?].

Ewangelicy należeli zapewne do parafii w Gniewie (kościół ewangelicki wg proj. K.F. Schinkla, 1818–1823, rozebrany 1955–57). Był to sam cmentarz, bez własnego kościoła. Datowanie, liczby oraz stan dzisiejszy — nieustalone.

Położenie: 53,8947° N, 18,8539° E — pomorskie Pokaż w atlasie →
⚠ Lokalizacja przybliżona — punkt wskazuje okolicę (miejscowość), nie dokładne miejsce obiektu. Do weryfikacji w terenie.

Źródła

  1. Nominatim (OpenStreetMap) — rewers współrzędnych 53.89472, 18.85389 → Polskie/Małe Gronowo, gm. Gniew, pow. tczewski
  2. Landkreis Dirschau (de.wikipedia) — lista gmin 1910 bez Mewe i Gronau
  3. Landkreis Marienwerder (de.wikipedia) — Mewe do 1920, cesja lewobrzeżnej części Polsce
  4. Gniew (de.wikipedia) — przynależność do Reg.-Bez. Marienwerder, kościół ewangelicki rozebrany 1957
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.