DziedzictwoKatalog › Marynowy

Zbór · powiat nowodworski

Marynowy — dom modlitwy menonicki (Marienau)

niem. Marienau

Rodzaj
zbór (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Marienau
Miejscowość
Marynowy, gm. Nowy Dwór Gdański
Dawny powiat
do 1920: Kreis Marienburg
Po 1945
zburzony
Dziś
nie istnieje (relikt cmentarza mennonickiego)

Marynowy (niem. Marienau), wieś żuławska lokowana w 1321 r. przez Zakon Krzyżacki. Do 1920 r. w Kreis Marienburg (Prusy Zachodnie), w latach 1920–1939 w Kreis Großes Werder w Wolnym Mieście Gdańsku, następnie w Rzeszy, po 1945 w Polsce. Wieś miała trójwyznaniowy charakter: w XIX w. ludność dzieliła się mniej więcej po połowie na ewangelików (unijnych/luterańskich) i katolików — każde wyznanie miało własny kościół i szkołę.

Odrębną wspólnotę stanowili mennonici (anabaptyści, osadnicy olęderscy), do których należała większość właścicieli ziemskich; spisy notują 23 rodziny mennonickie (1776) i 93 mennonitów (1820). Zachowany do dziś zabytek to gotycki kościół św. Anny (poł. XIV w., drewniana wieża z 1619 r.), obecnie rzymskokatolicki. Po mennonitach pozostał relikt cmentarza z poł. XVIII w. Istnienie osobnego mennonickiego domu modlitwy podaje katalog holland.org.pl [?] — nie udało się tego potwierdzić niezależnie.

Położenie: 54,1708° N, 19,0946° E — Żuławy Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Marynowy — Wikipedia (pl): kościół św. Anny poł. XIV w., wieża 1619, cmentarz mennonicki, historia administracyjna, ludność 2022
  2. Marynowy/Marienau — Wikipedia (de): lokacja 1321, Kreis Marienburg → Wolne Miasto Gdańsk, podział wyznaniowy pół/pół, właściciele mennonici, ludność 1818/1873/2011
  3. Katalog domów modlitwy mennonitów na ziemiach polskich — holland.org.pl (źródło rekordu atlasu; niedostępne przy weryfikacji — błąd certyfikatu)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.