Dziedzictwo › Katalog › Marynowy
Zbór · powiat nowodworski
Marynowy — dom modlitwy menonicki (Marienau)
niem. Marienau
- Rodzaj
- zbór (dawny ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Marienau
- Miejscowość
- Marynowy, gm. Nowy Dwór Gdański
- Dawny powiat
- do 1920: Kreis Marienburg
- Po 1945
- zburzony
- Dziś
- nie istnieje (relikt cmentarza mennonickiego)
Marynowy (niem. Marienau), wieś żuławska lokowana w 1321 r. przez Zakon Krzyżacki. Do 1920 r. w Kreis Marienburg (Prusy Zachodnie), w latach 1920–1939 w Kreis Großes Werder w Wolnym Mieście Gdańsku, następnie w Rzeszy, po 1945 w Polsce. Wieś miała trójwyznaniowy charakter: w XIX w. ludność dzieliła się mniej więcej po połowie na ewangelików (unijnych/luterańskich) i katolików — każde wyznanie miało własny kościół i szkołę.
Odrębną wspólnotę stanowili mennonici (anabaptyści, osadnicy olęderscy), do których należała większość właścicieli ziemskich; spisy notują 23 rodziny mennonickie (1776) i 93 mennonitów (1820). Zachowany do dziś zabytek to gotycki kościół św. Anny (poł. XIV w., drewniana wieża z 1619 r.), obecnie rzymskokatolicki. Po mennonitach pozostał relikt cmentarza z poł. XVIII w. Istnienie osobnego mennonickiego domu modlitwy podaje katalog holland.org.pl [?] — nie udało się tego potwierdzić niezależnie.
Źródła
- Marynowy — Wikipedia (pl): kościół św. Anny poł. XIV w., wieża 1619, cmentarz mennonicki, historia administracyjna, ludność 2022
- Marynowy/Marienau — Wikipedia (de): lokacja 1321, Kreis Marienburg → Wolne Miasto Gdańsk, podział wyznaniowy pół/pół, właściciele mennonici, ludność 1818/1873/2011
- Katalog domów modlitwy mennonitów na ziemiach polskich — holland.org.pl (źródło rekordu atlasu; niedostępne przy weryfikacji — błąd certyfikatu)