Mielno — cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicki w Mielnie leży na południe od wsi, wzdłuż drogi, na planie prostokąta wyznaczonego niewysokim wałem kamienno-ziemnym. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego podaje, że zachował się niemal w niezmienionym układzie, większość nagrobków stoi w pierwotnym miejscu i jest prawie nienaruszona, a samosiejki wprawdzie zarastają teren, ale zieleń jest uporządkowana, a luźne fragmenty nagrobków poukładane. Dzięki zachowanemu rozplanowaniu i formom nagrobnym miejsce to pokazuje, jak urządzano dawne cmentarze. Przetrwały wyłącznie kamienne elementy nagrobków, za to o zróżnicowanej formie. Żaden z pomników nie ma tablicy inskrypcyjnej — dlatego nie da się ustalić ani dokładnej daty założenia cmentarza, ani kolejności pochówków.

W 1784 roku Mielno należało do kościoła filialnego w Objezierzu (Wobeser), podległego parafii w Kwakowie (Quackenburg). Mielno leżało dwie mile na południe-południowy wschód od Słupska, w lesie. W części królewskiej mieszkało siedmiu półchłopów — wśród nich wolny sołtys i młynarz — oraz gajowy, razem osiem dymów; pozostała część wsi należała do szlacheckich dóbr Teutsch-Plassow i Krępy.

Mielno, do 1945 roku Mellin, było wsią w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Mieszkali tu w zdecydowanej większości ewangelicy; w 1939 roku wieś liczyła 381 mieszkańców w 97 gospodarstwach. W otoczeniu lasów państwowego nadleśnictwa słupskiego wieś była niewielką ulicówką. Własnego kościoła nie miała — należała do parafii ewangelickiej w Dębnicy Kaszubskiej, po niemiecku Rathsdamnitz, a w jej obrębie do kościoła filialnego w Podewilshausen.

Według spisu duchownych Müllera wieś należała do tej filii od 1869 roku. Katolicy należeli do parafii w Słupsku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku wykazał we wsi dwie części — szlachecką z 282 ewangelikami i królewską ze 109 — obie w parafii Dębnica.

W latach trzydziestych w Mielnie działała dwuklasowa szkoła powszechna z jednym nauczycielem. Karl-Heinz Pagel wymienia nauczycieli: Santowskiego, Heinricha Hohensee i Hermanna Wegnera.

6 marca 1945 roku mieszkańcy jako pierwsi w powiecie słupskim rozpoczęli ucieczkę wozami, ale na północny wschód od Słupska dogonił ich front i musieli wrócić. W nocy z 6 na 7 marca wieś zajęła Armia Czerwona; spłonęły wtedy gospoda, jeden dom mieszkalny i jeden budynek gospodarczy. Pagel podaje, że jesienią 1945 roku gospodarstwa zajęli polscy osadnicy i rozpoczęło się wysiedlanie. Straty wojenne i związane z wysiedleniem wsi to 11 poległych, 10 zmarłych cywilów i 26 zaginionych („przypadki niewyjaśnione”). Heimatortskartei Pommern odnalazła później 154 dawnych mieszkańców w RFN i 134 w NRD.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 813; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); serwis „Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim” (cmentarze.slupsk.pl), gmina Dębnica Kaszubska; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 60 (hasło Mielno); K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Mellin; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 470–471; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 932, 986.