Dziedzictwo › Katalog › Mirowo

Cmentarz · powiat malborski

Mirowo — cmentarz ewangelicki (Mierau)

niem. Mierau

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Mierau
Miejscowość
Mirowo
Dawny powiat
Kreis Marienburg i. Westpr. (Regierungsbezirk Danzig, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
malborski
Parafia ewangelicka
Nowy Staw (Neuteich)
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
cmentarz ewangelicki (bez kościoła)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Mirowo, do 1945 roku Mierau, leży na Żuławach Malborskich w gminie Nowy Staw. W Mirowie zachował się dawny cmentarz. Z trzech wyznań obecnych we wsi — ewangelików, katolików i mennonitów — nie ustalono, do którego należał cmentarz.

Przed 1945 rokiem wieś należała do powiatu malborskiego (Kreis Marienburg) w rejencji gdańskiej prowincji Prusy Zachodnie. Spis powszechny z 1885 roku wykazał w tym powiecie 147 gmin wiejskich.

W urzędowym spisie miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku zapisano tu 270 mieszkańców — 130 luteranów, 79 katolików i 61 mennonitów. W 1869 roku urzędowy podręcznik rejencji gdańskiej notował w Mierau 35 budynków mieszkalnych i 338 mieszkańców, w tym 151 ewangelików, 115 katolików i 72 mennonitów. W tym samym podręczniku zapisano, że miejscowość miała własny okręg szkolny.

Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku wykazał w Mierau 312 mieszkańców: 141 ewangelików, 103 katolików i 68 osób zaliczonych do innych wyznań chrześcijańskich.

Statystyka Agathona Harnocha z 1890 roku wymienia „Mirau” wśród miejscowości okręgu szkolnego ewangelickiej parafii w Nowym Stawie. Parafia liczyła wtedy 1997 dusz. Słownik geograficzny wylicza Mirowo wśród wsi tamtejszej parafii katolickiej, a parafię ewangelicką zalicza do superintendentury malborskiej. W 1868 roku ta parafia ewangelicka liczyła według Słownika 1697 dusz.

Harnoch opisuje też dawne dzieje tej wspólnoty: luteranie z siedmiu wsi przypisanych do parafii katolickiej, w tym z Mirau, byli przyjmowani jako goście kościelni do kościoła świętego Jerzego za bramą malborską. Z dniem 12 lipca 1612 roku formalnie włączono te wsie do ewangelickiej gminy miejskiej.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Nowy Staw (Neuteich) i podaje tu 180 ewangelików.

Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb. vom Königlichen statistischen Bureau, powiat malborski, strona 13 druku, pozycja 74; A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, hasło Neuteich; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VII, hasło Nytych (Nowy Staw); „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820, s. 38, nr 81; Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 152, pozycja 79; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 36.

Położenie: 54,1564° N, 19,0414° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt.

Źródła

  1. GAMEO — Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia [kopia archiwalna 2005-11-26]
  2. zulawy.infopl.info — Mirowo, stary cmentarz
  3. Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Marienburg
  4. A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, hasło Neuteich
  5. „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820
  6. Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 152, pozycja 79
  7. „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 36

Metryczka

Identyfikator w atlasie
KOS-0367
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
średnia
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.