Mierzyno — cmentarz ewangelicki

Mierzyno (po niemiecku Mersin) leżało przed 1945 rokiem w powiecie lęborskim (Kreis Lauenburg i. Pom.), w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze, dziewiętnaście kilometrów od Bałtyku i dwadzieścia trzy kilometry na północny zachód od Wejherowa. W dokumentach wieś występuje jako Merezina i Groß Mirzinko, po kaszubsku Mjerzinko, u Franza Schultza Groß Mirsin i Mersyno. Dziesięcinę z tej wsi zapisał klasztorowi oliwskiemu książę Sambor. Przy wytyczaniu Salina w 1379 roku wymieniono ją jako majątek sąsiedni.

Sam majątek przechodził z rąk do rąk: wedle listów lennych szesnastego i siedemnastego stulecia trzymali go kolejno Damerkowowie, Samikowie i Chinowowie, w 1658 roku dzierżyli go zastawem Radoczewscy, a w połowie XVIII wieku obie części wsi należały do von Tauenzinów. W 1784 i 1787 roku wykupił je Johann Friedrich von Dziezelsky i odtąd Mierzyno pozostało w rękach tego rodu; od imienia jego żony Ulryki z domu von Holtzendorf nazwano folwark Ulrikenfelde.

W opisie ziemi lęborskiej, sporządzonym w maju 1658 roku przez komisarza Wedigego von Bonina i ogłoszonym przez Cramera, Mersin i Mierzynko figurują w wykazie wsi kościoła w Salinie. W 1784 roku Mierzyno leżało trzy mile na północ-północny wschód od Lęborka. Przy dwóch folwarkach mieszkali gospodarz i siedmiu zagrodników; był młyn wodny i staw karasiowy — razem 19 dymów. Wieś była podzielona także parafialnie, według właścicieli: część pierwszej dziedziczki należała do Gniewina, druga do Salina. Ernst Müller notuje w wykazie wsi parafii gniewińskiej „Mersin (halb)” — połowę Mierzyna (s. 252); w jego wykazie wsi parafii w Salinie Mierzyna nie ma, figuruje tam Mirsinkow (s. 260). Własnej świątyni Mierzyno nie miało.

W 1877 roku mieszkało tu 218 ewangelików, żyjących z rolnictwa i hodowli; około 1912 roku gmina wiejska liczyła pięćdziesiąt jeden osób, a majątek sto dziewięćdziesiąt. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku prowadzi wieś w dwóch wierszach — osobno gminę wiejską i obwód dworski. W pierwszym (strona 188, pozycja 33) zapisano 58 ewangelików, bez katolików, a w rubryce parafii ewangelickiej obie naraz: Gniewino i Salino. W drugim (strona 192, pozycja 123) figuruje 166 ewangelików i 7 katolików, z tym samym podwójnym zapisem parafii ewangelickiej — Gniewino i Salino. W obu wierszach parafią katolicką był Lębork, a urząd stanu cywilnego mieścił się w Gniewinie.

Cmentarz założono na wzniesieniu w lesie, przy drodze z Mierzynka do Mierzyna, po jej zachodniej stronie, na działce 41; zajmuje dwadzieścia jeden arów. Zachowały się z niego resztki kamiennego muru, aleja lipowa, ślady słupów bramy i pojedyncze nagrobki — wśród nich kwatera rodu von Dziezelsky, w ewidencji zapisanego jako von Diezelsky, i nagrobek Eduarda Bryera. Po 1945 roku nekropolia została opuszczona i częściowo rozkradziona. Dziś jest zalesioną ruiną.

Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, Kreis Lauenburg); Franz Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern, Lauenburg i. Pom. 1912; Ernst Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, Teil II, Stettin 1912; Reinhold Cramer, Geschichte der Lande Lauenburg und Bütow, Königsberg 1858; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; wojewódzka ewidencja zabytków; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1076.