Minkowice — cmentarz ewangelicki

Minkowice, po niemiecku Menkewitz, to kaszubska wieś szlachecka w powiecie puckim, poświadczona w drugiej połowie XVI wieku; w 1942 roku władze niemieckie przemianowały ją na „Mönke”. Nazwa jest starsza niż jej niemiecki zapis — Schultz odnotował, że jeszcze w 1526 roku pisano ją „Myenkowicze”, i wymienił Minkowice wśród wsi rozbioru majątku krokowskiego, wydzielonych z dóbr rodu von Krockow przy uwłaszczeniu chłopów.

Ludność była tu w większości ewangelicka. Spis wykazał 199 mieszkańców przy dwudziestu trzech domach — 186 ewangelików i trzynastu katolików; w 1872 roku było ich 208, a w 1905 — 248.

Ewangelicy podlegali parafii w Krokowej. Związek był stary: w umowie o uposażenie zawartej 27 lipca 1657 roku między patronem Ernestem Krokowskim a duchownym Jerzym Gleinigiem zapisano, że ośmiu kmieci z Minkowic daje krokowskiemu plebanowi po ćwierci żyta i owsa. 📌 Tamtejszy kościół Świętego Krzyża stał się protestancki już w 1572 roku, za sprawą rodu von Krockow, i była to największa parafia superintendentury wejherowskiej Kościoła unijnego. Katolicy należeli do parafii w Żarnowcu.

Po 1945 roku, wraz z wysiedleniem ludności niemieckiej, nabożeństwa ewangelickie ustały, a kościół w Krokowej przejęto na kult katolicki w 1946 roku.

⚠🔴 Sam obiekt jest jednak wątpliwy i trzeba to powiedzieć wprost. Odrębnego cmentarza ewangelickiego w Minkowicach nie udało się potwierdzić w żadnym źródle — pochówki wsi wiązały się z parafią w Krokowej. 🟡 Istnienie obiektu pod podanymi współrzędnymi wymaga sprawdzenia w terenie.

📌 Urzędowy spis miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku notuje tu 38 mieszkańców: 34 luteranów i 4 katolików; parafia luterańska: Krokowa (Krokow).

Według pruskich ksiąg hipotecznych dobra krokowskie — Krokowa, Minkowice i kilka sąsiednich wsi — należały do Kaspara Reinholda von Krockowa, od 1782 roku do Heinricha Joachima Reinholda, a od 1796 roku do jego syna, hrabiego Alberta Kaspara Ewalda von Krockowa. W wykazie wasali z lat 1774–1775 jako ich właściciel figuruje 54-letni Kasimir Reinhold von Krockow, rotmistrz w stanie spoczynku.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Krockow i podaje tu 185 ewangelików.

Źródła: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; Franz Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907, s. 30–31, 562, 586–588; Archiwum Państwowe w Poznaniu, Akta Braci Czeskich, sygn. 127 („Ernest Krokowski do Jana Bytnera 1657–1673”), skany w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej; „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820, s. 170-171, nr 168; M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 654 (s. 26), nr 1449 (s. 153); „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 39.