Miradowo — cmentarz ewangelicki w parku dworskim, z grobami właścicieli majątku

W parku dawnego zespołu dworsko-parkowego w Miradowie, w gminie Zblewo, leży cmentarz poewangelicki z grobami dawnych właścicieli majątku. Zachowały się w nim dwa dziewiętnastowieczne mauzolea rodowe; stoją przy dworze wzniesionym w latach 1919–1922. W źródłach drukowanych nie znaleziono potwierdzenia ewangelickiej metryki tych pochówków; osobna nekropolia Miradowa leży w lesie, w innym miejscu niż park dworski.

Według urzędowego podręcznika rejencji gdańskiej z 1869 roku majątek rycerski Miradau liczył 170 mieszkańców, w tym 71 ewangelików i 99 katolików. Stało w nim 13 budynków mieszkalnych. Ewangelicy należeli do parafii w Borzechowie; katolicy — do parafii w Zblewie. W 1869 roku Miradowo miało własny okręg szkolny.

Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku wykazał w Miradowie 191 mieszkańców — 97 katolików, 88 ewangelików i sześciu innych chrześcijan. Spis zalicza Miradowo do obwodów dworskich, nie do gmin wiejskich.

Majątek Miradowo należał do Carla, a później Karla Müllera we wszystkich księgach od 1891 do 1928 roku; areał wynosił od 693 do 751 hektarów. Czy chodzi przez cały ten czas o jedną osobę, księgi nie rozstrzygają. Według księgi adresowej majątków Prus Zachodnich z 1912 roku właścicielem majątku Miradowo był Karl Müller, a zarządcą Artur Kant. W 1912 roku ewangelicy z Miradowa należeli do parafii w Borzechowie (Bordzichow).

W pierwszym powszechnym spisie Rzeczypospolitej, z 30 września 1921 roku, odnotowano tu 210 mieszkańców, w tym 48 osób wyznania ewangelickiego. W 1921 roku narodowość polską podało w Miradowie 156 osób, a niemiecką 54. W 1936 roku 215 hektarów z nieruchomości Eryki Müller, w tym z Miradowa, wpisano do wykazu ziemi przeznaczonej do przymusowego wykupu; do 1938 roku część Miradowa przymusowo wykupiono, a wynagrodzenie wypłacano Eryce Kuxmann z domu Müller.

Cały zespół dworski i folwarczny — dwór, park, stajnia z magazynem, kuźnia ze stelmacharnią, wozownia, budynek inwentarski z drugiej połowy XIX wieku i wieża ciśnień z 1912 roku — wpisano do rejestru zabytków województwa pomorskiego 17 września 1998 roku pod numerem A-1673. Sam cmentarz w rejestrze nie figuruje; chroni go wojewódzka ewidencja zabytków, która nazywa go cmentarzem poewangelickim z grobami właścicieli majątku na terenie parku.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Borzechowo (Bordzichow) i podaje tu 128 ewangelików w obszarze dworskim.

Źródła: E. Seyfert (oprac.), „Güter-Adreßbuch für die Provinz Westpreußen” (Niekammer's Güter-Adreßbücher, t. II), wyd. 2, Leipzig 1912, s. 77; wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Zblewo, pozycja 52; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku; Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb. vom Königlichen statistischen Bureau, Kreis Preußisch Stargard, s. 36, poz. 97; Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921), powiat starogardzki, s. 47, poz. 19; Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 212, pozycja 150; „Handbuch des Grundbesitzes in Westpreussen”, Danzig 1891, s. 174; „Westpreussisches Güter-Adressbuch”, Stettin 1903, s. 64–65; „Handbuch des Grundbesitzes”, Prusy Zachodnie, 1909, s. 118; Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1936 nr 11 poz. 108, pozycja 117; „Pomorski Dziennik Wojewódzki” 1938, nr 14; „Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa”, Warszawa 1928, s. 1188; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 42.