Miryce — cmentarz ewangelicki

Zachowany w Mirycach obiekt to niewielki cmentarz przy dawnym majątku ziemskim. Wojewódzka ewidencja zabytków opisuje go krótko pod pozycją sześćdziesiątą czwartą wykazu gminy Skórcz: leży w parku, przy dawnym majątku, i mierzy czterdzieści metrów kwadratowych. Ta sama ewidencja nie określa jego wyznania: rubryka „ewangelicki” jest przy tym wierszu pusta, a obiekt nazwano cmentarzem. Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Skórcz na lata 2016–2019 wymienia go w południowej części wsi, przy dawnym założeniu dworsko-folwarcznym, jako relikty cmentarza na terenie parku dworskiego, obecnie nieczytelne. W źródłach nie znaleziono informacji, kogo chowano na tym cmentarzu.

Miryce to wieś kociewska w gminie Skórcz, w powiecie starogardzkim, w województwie pomorskim. Do 1920 roku leżała w powiecie starogardzkim (Kreis Preußisch Stargard) rejencji gdańskiej, w prowincji Prusy Zachodnie; po 1920 roku znalazła się w granicach Drugiej Rzeczypospolitej, w województwie pomorskim, w pasie zwanym korytarzem. W latach 1939–1945 Miryce były pod okupacją niemiecką.

Najbliższą parafią ewangelicką był Skórcz, katolicką — Barłożno; tak podaje spis z 1910 roku. Parafię w Skórczu utworzono prowizorycznie 26 grudnia 1846 roku, a ostatecznie dekretem inkorporacyjnym z 9 października 1855 roku. Agathon Harnoch liczy w niej dwanaście cmentarzy ewangelickich, ale żadnego nie wymienia z nazwy. Własnego kościoła ani domu modlitwy Miryce nie miały.

W wykazie gmin z 1885 roku nazwy Miritz nie ma; są w nim dwie pozycje Mirotken — gmina wiejska ze strony trzydziestej drugiej i obwód dworski ze strony trzydziestej szóstej — obie z parafią katolicką Barłożno. W wykazie z 1885 roku obwód dworski Mirotken ma 400 hektarów i 116 mieszkańców, w tym czterech ewangelików. Według serwisu westpreussen.de ten obwód dworski (Gut Mirotken) przekształcono około 1905 roku w gminę wiejską, która od 1907 roku nosiła nazwę Miritz. Jako osobna gmina wiejska Miritz pojawia się w spisie z 1 grudnia 1905 roku: 184 mieszkańców, w tym 159 ewangelików i 25 katolików.

Według księgi adresowej własności ziemskiej Prus Zachodnich z 1909 roku majątek Miritz należał do Królewskiej Komisji Kolonizacyjnej (Kgl. Ansiedelungs-Kommission) i figurował wśród dóbr rozparcelowanych albo będących w trakcie parcelacji; roku nabycia majątku ani liczby osadników księga nie podaje.

Spis z 1 grudnia 1910 roku wykazał tu 209 mieszkańców w trzydziestu jeden budynkach mieszkalnych, a wśród nich 194 osoby niemieckojęzyczne — wszystkie wyznania ewangelickiego — oraz 15 osób mówiących po polsku. Pierwszy spis Rzeczypospolitej, z 30 września 1921 roku, naliczył 223 mieszkańców: 185 ewangelików, 34 rzymskich katolików, jedną osobę wyznania prawosławnego i trzy osoby innych wyznań. Narodowość niemiecką podało 169 osób, polską 53.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Skurz i podaje tu 194 ewangelików.

Źródła: Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig. Auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 1. Dezember 1910, Berlin 1912, powiat Preußisch Stargard, poz. 43; Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921), powiat starogardzki, s. 45, poz. 38; Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb. vom Königlichen statistischen Bureau, powiat Preußisch Stargard, s. 30–38; Gemeindelexikon für das Königreich Preußen, Heft II: Provinz Westpreußen, Berlin 1908 (spis z 1 grudnia 1905 roku), powiat Preußisch Stargard, s. 96–97, poz. 40; „Westpreußisches Ortsverzeichnis” (westpreussen.de), hasło „Miritz”; „Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche. Provinz Westpreußen”, wyd. 5, Berlin 1909, s. 126–127; A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, hasło Skurz; wojewódzka ewidencja zabytków, wykaz gminy Skórcz, poz. 64; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Charakterystyka sołectw — Gmina Skórcz; Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Skórcz na lata 2016–2019 (uchwała nr VIII/57/2015 z 22 grudnia 2015 roku); „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 45.