Myśligoszcz — cmentarz ewangelicki przy szosie do Człuchowa

Cmentarz ewangelicki wsi Myśligoszcz — po niemiecku Marienfelde — leży przy szosie na południowy zachód od wsi, na działce 160. Plan odnowy miejscowości nazywa go cmentarzem ewangelickim z połowy XIX wieku przy szosie do Człuchowa i zalicza do obiektów podlegających ochronie; gminny program opieki nad zabytkami podaje dla niego powierzchnię 0,63 hektara. Według tego programu cmentarz leży na południe od wsi, a w wykazie cmentarzy z wojewódzkiej ewidencji zabytków przypisano mu działkę 160. Znak cmentarza w tym miejscu pokazuje mapa topograficzna z 1930 roku.

Drugi, starszy cmentarz wsi był przykościelny; dziś jest zlikwidowany.

Myśligoszcz nie miała własnego duchownego: tutejszy kościół był jednym z trzech kościołów macierzystych parafii ewangelickiej w Starym Gronowie (Grunau). Spis z 1 grudnia 1885 roku podaje osobno gminę wiejską i obwód dworski: gmina wiejska liczyła 231 mieszkańców, w tym 221 ewangelików i 10 katolików. W obwodzie dworskim spis naliczył 208 osób — 152 ewangelików i 56 katolików. Kościół rozebrano po 1945 roku.

Według pruskich ksiąg hipotecznych Myśligoszcz z pustkowiem Düsterbruch należała do Franza von der Goltza, od 1721 roku do Jana Rafała Gruszczyńskiego i jego żony Dorothei Elisabeth z domu von der Goltz, potem do ich synów Franza Heinricha, Ernsta Karla Bogislawa i Ksawerego, a od 1779 roku do samego Karla Ernsta Bogislawa Gruszczyńskiego. W wykazie wasali z 1774 roku dziedzicem mieszkającym w Myśligoszczy jest 56-letni Karol Gruszczyński, pułkownik polski w stanie spoczynku.

W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej notował w Marienfelde 41 domów mieszkalnych i 425 mieszkańców, w tym 391 ewangelików, 29 katolików i pięć osób innych wyznań. W tym samym podręczniku katolików przypisano do parafii w Debrznie, a miejscowość miała własny okręg szkolny.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku podaje tu 193 ewangelików i 175 w obszarze dworskim, a w całej tutejszej parafii 1187 dusz.

Źródła: „Plan Odnowy Miejscowości Myśligoszcz na lata 2009–2016”, Miasto i Gmina Debrzno, uchwała LXV/327/2010; Gminny Program Opieki nad Zabytkami Miasta i Gminy Debrzno na lata 2015–2018, Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego z 2015 roku, poz. 3438; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Messtischblatt 1:25 000, arkusz 2469 Preußisch Friedland, wydanie 1930; Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Provinz Westpreußen, na podstawie spisu powszechnego z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Schlochau, s. 160 poz. 54 i s. 164 poz. 118; A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 484–488; M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 372 (s. 16), nr 1324 (s. 121); E. Jacobson, „Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder”, Danzig 1868, s. 138–139; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 53.