Niestkowo — cmentarz ewangelicki

Cmentarz w Niestkowie, o powierzchni około 2580 metrów kwadratowych, rozplanowano na rzucie prostokąta, na północny wschód od zabudowań wiejskich, przy drodze, na skraju lasu. Układ przestrzenny tej okolicy nie zmienił się do dziś i cmentarz nadal leży wśród pól i łąk. Jest nieczynny, a jego pierwotny układ zatarł się — nie ma na nim nagrobków, które pozwoliłyby go odtworzyć. Liczbę ocalałych kamiennych postumentów pod żeliwne krzyże źródła podają różnie: ewidencja konserwatorska mówi o czterech, monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego — o dwóch. Najlepiej widocznym śladem pozostaje graniczny starodrzew — świerki, dęby i brzozy, a pod nimi bluszcz i barwinek.

Niestkowo, przed 1945 rokiem Nesekow, było wsią i majątkiem rycerskim w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. W Machowinie (Groß Machmin) wieś miała urząd stanu cywilnego i okręg urzędowy, a sąd w Słupsku. W 1227 roku wzmiankowano ją jako „Nestic”, w nadaniu księcia Barnima I dla klasztoru w Białobokach. W 1784 roku Niestkowo liczyło osiem dymów.

W 1939 roku wieś liczyła 213 osób w 51 gospodarstwach; wszystkie deklarowały wyznanie ewangelickie. Własnego kościoła nie było. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku naliczył w gminie wiejskiej 164 ewangelików, a w obwodzie dworskim 51, w obu bez katolików. W wykazie duchownych pomorskich Ernsta Müllera parafią są Zimowiska (Wintershagen), do których Nesekow wcielono obok Strickershagen, Grasbruch, Silberberg i Karlshof. Kościołem filialnym tej parafii była Ustka (Stolpmünde), a aktem z 7 i 14 października 1909 roku przeniesiono tam siedzibę parafii. Karl-Heinz Pagel, opisujący stan sprzed 1945 roku, podaje parafię w Wytownie (Weitenhagen) w okręgu kościelnym Słupsk-Miasto.

Dnia 8 marca 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona, w lipcu przybyli polscy osadnicy, a Niemców wysiedlono.

W szkole uczył nauczyciel Frenk. Karl-Heinz Pagel podaje, że straty wyniosły 9 poległych, 7 zmarłych cywilów i 8 zaginionych; później odnaleziono 98 dawnych mieszkańców w RFN i 95 w NRD.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 1016; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — Gmina Ustka; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 484; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 229; Karl-Heinz Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, s. 755–757; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 987.