Dziedzictwo › Katalog › Niewierowo
Cmentarz · powiat słupski
Niewierowo — cmentarz ewangelicki
niem. Nipnow
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Nipnow
- Miejscowość
- Niewierowo, gm. Słupsk
- Dawny powiat
- Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Parafia ewangelicka
- Parafia ewangelicka św. Piotra (St. Petri) w Słupsku, okręg Stolp-Altstadt
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- Cmentarz ewangelicki (nieczynny)

Cmentarz w Niewierowie założono na rozstaju dróg, na północ od zabudowań wiejskich. Był niewielki i jednokwaterowy, w kształcie kwadratu, z wejściem od strony północnej; widnieje na arkuszu Messtischblätter z 1889 roku. Dziś leży w niewielkim lesie, a zdradzają go rośliny typowe dla dawnych cmentarzy: bluszcz, barwinek, konwalie i paprocie. Nie zachowały się ani elementy nagrobków, ani zarysy grobów. Przetrwał szpaler świerków wzdłuż granicy południowej, a od wschodu, przy rozstaju, grupa brzóz — za nimi w lesie można odnaleźć granice dawnej nekropolii.
W 1784 roku Niewierowo liczyło dziewięć dymów, a mieszkało tu pięciu gospodarzy. Z tych gospodarzy każdy płacił rocznie talara na słupski przytułek dla ubogich („von welchen ein jeder jährlich 1 Rthlr. an das Stolpsche Armenhaus geben muß”); kontrybucję rozliczano przy kasie własności miejskiej, nie szlacheckiej.
Niewierowo, dawniej Nipnow, było wsią majątkową w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, na północny wschód od Słupska. W 1285 roku książę Mściwój II nadał Buckow, Freist i Nipnow klasztorowi norbertanek w Słupsku; wystawa o zapomnianych cmentarzach gminy Słupsk podaje, że wieś wymieniają dokumenty w XII wieku. Po wojnie trzydziestoletniej majątek przeszedł w ręce prywatne, a w latach 1798–1801 należał do generała Blüchera.
Mieszkańcy byli ewangelikami — luteranami — i należeli do parafii świętego Piotra (St. Petri) w Słupsku, w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto. Spis z 2 grudnia 1895 roku ujął Nipnow jako obwód dworski i naliczył tu 84 ewangelików, 6 katolików i 9 innych chrześcijan.
Armia Czerwona zajęła wieś 8 marca 1945 roku; ludność niemiecką wysiedlono. Dziś Niewierowo należy do gminy Redzikowo (dawniej gmina Słupsk) w powiecie słupskim.
Źródła: „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, wystawa Stowarzyszenia „Słupia”, tekst A. Stachowiak, Swołowo 2020 (program NID „Wspólnie dla dziedzictwa”); pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, powiat słupski, s. 182–183, poz. 268; mapa topograficzna Messtischblatt (TK25), wydanie z 1889 roku; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Niewierowo, s. 187; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 988.
⚠ Dokładne położenie obiektu nieustalone — pinezka orientacyjna.
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp
- „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, Stowarzyszenie „Słupia”, Swołowo 2020
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 988
- mapa topograficzna Messtischblatt (TK25), wydanie z 1889 roku
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0688
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka