Dziedzictwo › Katalog › Nowa Wieś Malborska

Cmentarz · powiat malborski

Nowa Wieś Malborska — cmentarz ewangelicki (ul. Moniuszki)

niem. Tessensdorf

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Tessensdorf
Miejscowość
Nowa Wieś Malborska, gm. Malbork
Dawny powiat
Kreis Stuhm (Regierungsbezirk Marienwerder, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
malborski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
dawny cmentarz ewangelicki przy ulicy Moniuszki; zachowanych od siedemdziesięciu do osiemdziesięciu nagrobków
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Dawny cmentarz ewangelicki w Nowej Wsi Malborskiej leży przy ulicy Moniuszki, naprzeciw sali Parafka. Zachowało się na nim od 70 do 80 nagrobków, ustawionych prostopadle do ulicy.

Nowa Wieś Malborska, do 1945 roku Tessensdorf, leżała na Wielkich Żuławach, na południe od Malborka; spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku i spis z 1 grudnia 1905 roku zaliczają ją do powiatu sztumskiego (Kreis Stuhm). Wieś była siedzibą urzędu stanu cywilnego i okręgu urzędowego własnej nazwy.

W 1885 roku na 379 mieszkańców przypadało 210 katolików i 169 ewangelików. W 1905 roku na 414 mieszkańców przypadało 211 katolików, 183 ewangelików i 20 innych chrześcijan; do tej rubryki spis zaliczał mennonitów, baptystów i członków innych wspólnot. Ewangelicy i katolicy należeli do parafii w Malborku. Spis z 1905 roku dzieli ponadto te liczby według mowy ojczystej: spośród ewangelików 177 podało niemiecki, a 6 polski; spośród katolików 177 niemiecki, a 32 polski.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Marienburg i podaje tu 181 ewangelików.

Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Stuhm, s. 70, poz. 71; Gemeindelexikon für das Königreich Preußen, Heft II: Provinz Westpreußen, spis z 1 grudnia 1905 roku, Berlin 1908, s. 136–137, poz. 70; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); „Cmentarz Jerozolimski”, Muzeum Miasta Malborka; Stary Malbork — malborskie nekropolie; gmina.malbork.pl; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 36.

Położenie: 54,0090° N, 19,0801° E Pokaż w atlasie →

⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. „Cmentarz Jerozolimski”, Muzeum Miasta Malborka
  3. Stary Malbork — malborskie nekropolie
  4. gmina.malbork.pl
  5. „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 36

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0957
Stan weryfikacji
wymaga sprawdzenia w terenie
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.