Dziedzictwo › Katalog › Nowa Wieś Malborska
Cmentarz · powiat malborski
Nowa Wieś Malborska — cmentarz ewangelicki (ul. Moniuszki)
niem. Tessensdorf
- Rodzaj
- cmentarz (ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Tessensdorf
- Miejscowość
- Nowa Wieś Malborska, gm. Malbork
- Dawny powiat
- Kreis Stuhm (Regierungsbezirk Marienwerder, Provinz Westpreußen)
- Powiat dziś
- malborski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- dawny cmentarz ewangelicki przy ulicy Moniuszki; zachowanych od siedemdziesięciu do osiemdziesięciu nagrobków

Dawny cmentarz ewangelicki w Nowej Wsi Malborskiej leży przy ulicy Moniuszki, naprzeciw sali Parafka. Zachowało się na nim od 70 do 80 nagrobków, ustawionych prostopadle do ulicy.
Nowa Wieś Malborska, do 1945 roku Tessensdorf, leżała na Wielkich Żuławach, na południe od Malborka; spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku i spis z 1 grudnia 1905 roku zaliczają ją do powiatu sztumskiego (Kreis Stuhm). Wieś była siedzibą urzędu stanu cywilnego i okręgu urzędowego własnej nazwy.
W 1885 roku na 379 mieszkańców przypadało 210 katolików i 169 ewangelików. W 1905 roku na 414 mieszkańców przypadało 211 katolików, 183 ewangelików i 20 innych chrześcijan; do tej rubryki spis zaliczał mennonitów, baptystów i członków innych wspólnot. Ewangelicy i katolicy należeli do parafii w Malborku. Spis z 1905 roku dzieli ponadto te liczby według mowy ojczystej: spośród ewangelików 177 podało niemiecki, a 6 polski; spośród katolików 177 niemiecki, a 32 polski.
Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Marienburg i podaje tu 181 ewangelików.
Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Stuhm, s. 70, poz. 71; Gemeindelexikon für das Königreich Preußen, Heft II: Provinz Westpreußen, spis z 1 grudnia 1905 roku, Berlin 1908, s. 136–137, poz. 70; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); „Cmentarz Jerozolimski”, Muzeum Miasta Malborka; Stary Malbork — malborskie nekropolie; gmina.malbork.pl; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 36.
⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- „Cmentarz Jerozolimski”, Muzeum Miasta Malborka
- Stary Malbork — malborskie nekropolie
- gmina.malbork.pl
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 36
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0957
- Stan weryfikacji
- wymaga sprawdzenia w terenie
- Pewność ustaleń
- wysoka