Dziedzictwo › Katalog › Nowe Polaszki
Cmentarz · powiat kościerski
Nowe Polaszki — cmentarz ewangelicki przy drodze do Chrztowa
niem. Neu Paleschken
- Rodzaj
- cmentarz (ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Neu Paleschken
- Miejscowość
- Nowe Polaszki, gm. Stara Kiszewa
- Dawny powiat
- Kreis Berent (Regierungsbezirk Danzig, Provinz Westpreußen)
- Powiat dziś
- kościerski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- cmentarz ewangelicki (relikt)

Nowe Polaszki, po niemiecku Neu Paleschken, w dawnym powiecie kościerskim, były siedzibą parafii ewangelickiej z własnym kościołem, a po tej wspólnocie zostały dwa cmentarze. Ten jest drugim z nich. Wojewódzka ewidencja zabytków notuje go na północnym skraju wsi, po wschodniej stronie polnej drogi do Chrztowa, na niewielkim wzniesieniu. W tym samym miejscu zaznacza cmentarz niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z 1941 roku.
Według gminnego programu opieki nad zabytkami z 2020 roku cmentarz jest nieczynny i zaniedbany. Ma powierzchnię 0,77 hektara i pochodzi zapewne z połowy XIX wieku; przetrwały na nim starodrzew, fragmenty ogrodzenia i nieliczne nagrobki. Starszy cmentarz parafii leży na zachodnim skraju wsi, przy drodze do Kościerzyny.
Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku podaje tu 525 ewangelików, a w całej tutejszej parafii 2779 dusz.
Źródła: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Stara Kiszewa (stan 29 VIII 2026), poz. 81–83; gminny program opieki nad zabytkami gminy Stara Kiszewa; mapa topograficzna 1:25 000, arkusz 1974 Neu Paleschken, wydanie 1941 (zdjęcie 1931/32), SLUB Dresden, Virtuelles Kartenforum; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 43.
Pinezka wskazuje obiekt. (mapa topograficzna 1:25 000, arkusz 1974 Neu Paleschken (SLUB 10005398), wydanie 1941 (Aufn. 1931/32) (znak cmentarza; północny skraj wsi, E od drogi do Chrztowa = ewidencja poz. 83))
Źródła
- Gminny program opieki nad zabytkami gminy Stara Kiszewa
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Stara Kiszewa (stan 29 VIII 2026)
- mapa topograficzna 1:25 000, arkusz 1974 Neu Paleschken (SLUB 10005398), wydanie 1941 (Aufn. 1931/32)
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 43
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-1196
- Stan weryfikacji
- wymaga sprawdzenia w terenie
- Pewność ustaleń
- wysoka