Dziedzictwo › Katalog › Nowe Polaszki

Cmentarz · powiat kościerski

Nowe Polaszki — cmentarz ewangelicki przy drodze do Chrztowa

niem. Neu Paleschken

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Neu Paleschken
Miejscowość
Nowe Polaszki, gm. Stara Kiszewa
Dawny powiat
Kreis Berent (Regierungsbezirk Danzig, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
kościerski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
cmentarz ewangelicki (relikt)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Nowe Polaszki, po niemiecku Neu Paleschken, w dawnym powiecie kościerskim, były siedzibą parafii ewangelickiej z własnym kościołem, a po tej wspólnocie zostały dwa cmentarze. Ten jest drugim z nich. Wojewódzka ewidencja zabytków notuje go na północnym skraju wsi, po wschodniej stronie polnej drogi do Chrztowa, na niewielkim wzniesieniu. W tym samym miejscu zaznacza cmentarz niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z 1941 roku.

Według gminnego programu opieki nad zabytkami z 2020 roku cmentarz jest nieczynny i zaniedbany. Ma powierzchnię 0,77 hektara i pochodzi zapewne z połowy XIX wieku; przetrwały na nim starodrzew, fragmenty ogrodzenia i nieliczne nagrobki. Starszy cmentarz parafii leży na zachodnim skraju wsi, przy drodze do Kościerzyny.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku podaje tu 525 ewangelików, a w całej tutejszej parafii 2779 dusz.

Źródła: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Stara Kiszewa (stan 29 VIII 2026), poz. 81–83; gminny program opieki nad zabytkami gminy Stara Kiszewa; mapa topograficzna 1:25 000, arkusz 1974 Neu Paleschken, wydanie 1941 (zdjęcie 1931/32), SLUB Dresden, Virtuelles Kartenforum; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 43.

Położenie: 54,0358° N, 18,1353° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (mapa topograficzna 1:25 000, arkusz 1974 Neu Paleschken (SLUB 10005398), wydanie 1941 (Aufn. 1931/32) (znak cmentarza; północny skraj wsi, E od drogi do Chrztowa = ewidencja poz. 83))

Źródła

  1. Gminny program opieki nad zabytkami gminy Stara Kiszewa
  2. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Stara Kiszewa (stan 29 VIII 2026)
  3. mapa topograficzna 1:25 000, arkusz 1974 Neu Paleschken (SLUB 10005398), wydanie 1941 (Aufn. 1931/32)
  4. „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 43

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-1196
Stan weryfikacji
wymaga sprawdzenia w terenie
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.