Objezierze — cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicki w Objezierzu przetrwał — Jan Wild wymienia go wśród zachowanych cmentarzy dawnej parafii kwakowskiej. Spoczął na nim między innymi Karl Treichel, miejscowy nauczyciel i lektor, który posługiwał zborowi w trudnych latach powojennych.

Objezierze, po niemiecku Wobeser, było wsią w powiecie miasteckim (Kreis Rummelsburg), w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, i dawną posiadłością rodu von Wobeser, którego nazwisko brzmi tak samo jak nazwa wsi. Zbór nie był tu samodzielny: Ernst Müller w wykazie duchownych pomorskich zapisuje Objezierze wraz z Missow jako gminę filialną parafii w Kwakowie (Quackenburg), leżącym w powiecie słupskim, w synodzie Słupsk-Miasto, a dziedzica na Objezierzu wymienia wśród kolatorów tej parafii. Dekretem z 1884 roku przypisano do tego kościoła filialnego mieszkańców Cunsow-Cothlow, dawnego folwarku Kończewa, którzy od lat do niego uczęszczali.

W 1886 roku patronka oraz gminy Objezierza, Missow i Cunsow-Cothlow ofiarowały kościołowi krucyfiks, parę brązowych świeczników oraz nakrycie ołtarza i ambony ze szkarłatnego sukna ze złotymi krzyżami. Spis parafii pomorskich z 1932 roku wymienia wieś jako filię parafii w Quackenburg, oddaloną od Quackenburg o 8,5 kilometra, a dla całej parafii podaje 3350 dusz. Pastorem był Max Lechner. Inwentarz zabytków z 1934 roku opisuje tutejszy kościół filialny parafii kwakowskiej jako nowy, wzniesiony w 1858 roku na rzucie prostokąta, z murami z łupanych głazów narzutowych i wieżyczką nad zachodnim szczytem, z chorągiewką z datą 1864; w wyposażeniu wymienia cynowy dzban na wino, podarowany w 1793 roku.

Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujmuje wieś w dwóch wierszach, jako gminę wiejską i obwód dworski: w pierwszym (strona 162, pozycja 50) zapisano 127 ewangelików, w drugim (strona 168, pozycja 123) 227 ewangelików, w obu bez katolików. Oba wiersze podają ten sam urząd stanu cywilnego i obwód urzędowy — Gumieniec.

Po 1945 roku większość mieszkańców wyjechała, a zbór objezierski — złożony z pozostałych niemieckich ewangelików — trwał bez własnego duchownego: nabożeństwa prowadzili dojeżdżający lektorzy oraz duszpasterze ze Słupska.

Ewangelickie księgi metrykalne dla tej wsi przechowuje dziś Archiwum Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej wśród ksiąg parafii w Kwakowie: chrzty z lat 1859–1933, zgony z lat 1859–1945 i konfirmacje z 1946 roku (sygnatura 63) oraz fragment księgi chrztów z lat 1935–1944 (sygnatura 65). Wszystkie są zdigitalizowane, ale archiwum udostępnia je tylko na miejscu.

🟡 Źródła nie zgadzają się w jednym szczególe. Według Jana Wilda budowę nowego kościoła w Objezierzu, w miejscu dawnej kaplicy, ukończono w 1852 roku, a konsekrowano go w 1886 roku.

Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, s. 162–163, poz. 50 i s. 168–169, poz. 123; E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, cz. II: „Regierungsbezirk Köslin”, Stettin 1912, s. 476–477 (hasło Quackenburg); J. Kohte, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. III: „Die Kreise Schivelbein, Dramburg, Neustettin, Bublitz und Rummelsburg”, Stettin 1934, s. 124; Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie”, „Informator Parafialny” Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Słupsku nr 3/2025; T. Ceynowa, „Ewangelickie księgi metrykalne w Archiwum Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 124 (2025), s. 124; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 174; „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1884 (nr 59, s. 64–65) i 1886.