Dziedzictwo › Katalog › Obłęże
Cmentarz · powiat słupski
Obłęże — cmentarz ewangelicki
niem. Woblanse
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Woblanse
- Miejscowość
- Obłęże, gm. Kępice
- Dawny powiat
- Kreis Rummelsburg (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Bartin (dziś Barcino, gm. Kępice) — księgi metrykalne prowadzono w Bartinie
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- cmentarz poewangelicki (relikt)

Cmentarz ewangelicki w Obłężu założono na planie prostokąta na północ od zabudowań, przy drodze głównej; granice wyznacza naturalne ukształtowanie terenu, podkreślone niewielkim wałem ziemnym. Cmentarz niemal całkowicie uprzątnięto, a ocalałe nagrobki i obramowania grobów zakopano w dole. W 1998 roku, z inicjatywy Eckharda Witta, którego ojciec pochodził z Obłęża, i przy udziale obecnych mieszkańców, cmentarz uporządkowano, a 11 sierpnia uroczyście otwarto lapidarium: półkolem ustawiono w nim głaz i siedem zachowanych nagrobków. Zajmuje ono część od strony drogi, przy wejściu głównym; stoją tam tablice i krzyże z oryginalnymi inskrypcjami obok nagrobków wykorzystanych wtórnie pod pamiątkowe napisy. Do aranżacji użyto części pomników — pozostałe, w tym kilka dobrze zachowanych, zrzucono na jedną stertę w głębi cmentarza, w jednym z narożników.
Obłęże, po niemiecku Woblanse, leżało w dawnym powiecie miasteckim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze; wzmiankowane jest w 1301 roku. Wieś należała do rodu von Massow do 1862 roku, gdy Wilhelm-Franz von Massow, dziedzic majątku od 1851 roku, ją sprzedał. Przed 1945 rokiem wieś należała do parafii ewangelickiej w Barcinie (Bartin) — tam też prowadzono księgi metrykalne i tam mieściły się urząd stanu cywilnego i okręg urzędowy, a sąd w Sławnie. Własnego kościoła wieś nie miała.
Wieś liczyła 193 mieszkańców w 1812 roku, a w 1939 roku — 620 osób w 166 gospodarstwach domowych.
5 marca 1945 roku mieszkańcy uciekli wozami przez Słupsk. 9 marca pod Gardną Wielką dogonił ich front, tabor się rozpadł, a 12 marca uciekinierzy wrócili do wsi. Od 4 stycznia do 27 sierpnia 1947 roku wysiedlono prawie całą ludność niemiecką; majątek pozostawał pod zarządem radzieckim do 1957 roku i do tego czasu mieszkały we wsi cztery rodziny niemieckie.
W Obłężu przez dwa lata był nauczycielem domowym Johann Gottlob Neumann, urodzony w 1756 roku: przyjechał tu po dwóch latach studiów w Królewcu, a w 1783 roku objął probostwo w Falkenhagen.
Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Obłęże liczyło 24 ogniska (domostwa), miało nauczyciela i leżało w synodzie sławieńskim.
Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 813; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); serwis „Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim” (cmentarze.slupsk.pl), hasło Barcino; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 106 (hasło Obłęże); Heimatkreis Rummelsburg in Pommern, strona „Woblanse” (rummelsburg.de); Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 485.
Pinezka wskazuje obiekt. (według danych OpenStreetMap)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Obłęże — Wikipedia
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 813
- Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 485
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0846
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka